Pora przypływu. Herkules Poirot. Tom 27

Kiedy sięgam po Christie, zwykle oczekuję klasycznego kryminału z przebiegłym mordercą i niezawodnym Poirotem. W „Porze przypływu” dostałam coś zupełnie innego i chyba dlatego ta książka tak mnie zaintrygowała. Zamiast od razu rzucić nas w wir śledztwa, autorka zaczyna od tła społecznego. Powojenna Anglia, zmęczona, szara, z wysokimi podatkami, problemami w zaopatrzeniu i ludźmi, którzy próbują kleić codzienność w nowej rzeczywistości. To ogromnie czuć w tej książce. Bohaterowie są przytłoczeni wojenną traumą, brakiem perspektyw, a rodzina Cloadów to doskonały przykład tego, jak pieniądze jednego człowieka mogły przez lata stanowić poduszkę bezpieczeństwa dla całego klanu.

Na początku można pomyśleć, że to raczej obyczajówka niż kryminał. Gordon Cloade był dla rodziny fundamentem pewności, że niczego im nie zabraknie. Cała rodzina żyła ponad stan, lekkomyślnie wydając, inwestując w swoje zachcianki i nigdy nie martwiąc się o jutro. Wszyscy wiedzieli, że w przypadku jego śmierci zostaną hojnie uposażeni. Los jednak bywa przewrotny. Gordon nagle się żeni, a w dodatku ginie, pozostawiając ogromny majątek nie swoim krewnym, ale młodziutkiej wdowie Rosaleen.

I tutaj zaczyna się właściwa opowieść. Cloade’owie tracą finansową opokę i zaczynają odczuwać konsekwencje lat wygodnego życia. Rosaleen zaś jest pod silnym wpływem swojego brata Davida Huntera - człowieka, który nie ma zamiaru dzielić się fortuną z resztą rodziny. Atmosfera robi się gęsta, członkowie rodziny knują, próbują negocjować, błagać, kombinować. To nie tylko walka o pieniądze, ale też o zachowanie dawnego stylu życia i poczucie bezpieczeństwa. Christie pokazuje tu psychologię rodzinną w pełnej krasie.

Kiedy pojawia się mężczyzna, twierdzący że jest pierwszym mężem Rosaleen, sytuacja eksploduje. Jeśli jego słowa to prawda, jej obecny związek był nieważny, a więc cała fortuna Cloade’a natychmiast przestałaby do niej należeć. To brzmi jak cudowna szansa dla rodziny i w tym momencie czytelnik czuje, że dramat przerodzi się w tragedię. Oczywiście, ktoś ginie. Stawki rosną, a na scenę wchodzi Herkules Poirot.

To, co mnie w tej powieści wciągnęło, to kontrast między pierwszą częścią pełną obyczajowych napięć i powolnych intryg, a późniejszą kryminalną rozgrywką. Widać, jak Christie umiejętnie zaciera granicę między dramatem rodzinnym a detektywistycznym śledztwem. Długo nie wiedziałam, w którą stronę właściwie idziemy i to było bardzo dobre uczucie, bo Christie rozkręca akcję powoli, ale konsekwentnie.

Poirot w tej powieści nie jest tak wszechwładnym magiem jak w niektórych najgłośniejszych sprawach. Tutaj często przystaje i analizuje, bo plątanina rodzinnych zależności jest trudna do rozsupłania. Sama próbowałam łączyć wątki, zastanawiałam się komu najbardziej zależało na majątku, kto miał najsłabsze nerwy, kto najmocniejsze motywy. Autorka umiejętnie podsuwała mi tropy, które prowadziły donikąd, a ja połknęłam haczyk już kilka razy.

Ciekawie wypada też sam Hunter, brat Rosaleen. To jedna z bardziej niejednoznacznych postaci w tej powieści. Z jednej strony opiekuńczy i pewny siebie, z drugiej budzący niechęć i podejrzenia. Trudno mu kibicować, ale trudno też całkowicie odrzucić jego argumenty. Właśnie to lubię u Christie: bohaterowie nie są czarno-biali, każdy skrywa sporo sprzeczności.

„Pora przypływu” nie jest moim zdaniem najlepszą książką Christie, ale ma coś, co mocno odróżnia ją od innych. Świetnie pokazuje realia Anglii po wojnie, psychologię rodzinnej chciwości i to, jak fortuna jednego człowieka była w stanie zaważyć na losach całego klanu. Daje też szansę zobaczenia Poirota w nieco innej odsłonie - bardziej ludzkiej, wplątanej w plątaninę emocji i rodzinnych dramatów.

Podsumowując: pierwsze rozdziały mogą wydawać się spokojne i trochę za długie, ale warto przez nie przejść, bo finał pokazuje całą klasę Agathy Christie. W tej książce mniej chodzi o zagadkę samą w sobie, a bardziej o to, jak pieniądze, żądza i rodzinne układy prowadzą do zbrodni. A kto szuka u Christie portretów chciwości i desperacji - będzie zadowolony.