Piotr Struwe. Liberał na prawicy 1905-1944

Richard Pipes, znany historyk o polskim pochodzeniu, w swoim dwutomowym dziele zagłębia się w złożoną postać Piotra Struwego (1870–1944). Struwe, uznawany za jednego z czołowych rosyjskich intelektualistów przełomu XIX i XX wieku, był historykiem, filozofem, ekonomistą, publicystą i politykiem. Jego wpływ można dostrzec w wielu dziedzinach kultury i nauki, zwłaszcza w kształtowaniu ruchu marksistowskiego w Rosji. Odegrał również istotną rolę w rozwoju kariery Lenina i inicjował marksistowski rewizjonizm. Jako teoretyk i współzałożyciel partii kadetów, po 1905 roku stawił się w roli zaciekłego krytyka postaw rosyjskiej inteligencji, stając się kluczowym ideologiem opozycji antybolszewickiej zarówno w czasie wojny domowej, jak i na emigracji.Struwe, mimo swego liberalnego rodowodu, z czasem przeszedł w stronę konserwatyzmu, lecz niezmiennie głosił ideę wolności opartej na prawie. Jako zagorzały okcydentalista bronił reform społecznych, rządów prawa, własności prywatnej oraz roli państwa. Pipes ujawnia wewnętrzne rozterki rosyjskich intelektualistów, ich skłonność do nieustępliwości i nietolerancji, które prowadziły do dramatycznych konsekwencji, takich jak ostracyzm, ograniczanie wolności, wygnanie, a nawet śmierć. Richard Pipes, urodzony w 1923 roku w Cieszynie, spędził dzieciństwo w Warszawie, a od 1940 roku zamieszkał w Stanach Zjednoczonych. Jako emerytowany profesor Uniwersytetu Harvarda, stał się jednym z wiodących znawców historii Rosji. W Polsce czytelnicy mogli sięgnąć po takie jego publikacje jak „Rosja carów” (1990), „Rewolucja rosyjska” (1994), „Rosja bolszewików” (2005), „Rosyjski konserwatyzm i jego krytycy” (2009) oraz autobiografię „Żyłem. Wspomnienia niezależnego” (2004).