Ołtarz bez tronu...? Walka o rząd polskich dusz

Monografia autorstwa profesor Danuty Waniek stanowi systematyczny przegląd aspektów historycznych, prawnych oraz politologicznych, związanych z ewolucją relacji między państwem a Kościołem w Polsce. Książka wzbogacona została o wartościowe dokumenty, które obrazują ten złożony temat. Autorka podjęła się analizy różnych etapów tych relacji, rozpoczynając od roli Kościoła katolickiego w czasie Rzeczypospolitej Wielu Narodów, poprzez postawy papieża wobec XIX-wiecznych powstań narodowych, aż po funkcjonowanie katolickiego państwa wyznaniowego w II Rzeczypospolitej. Opisuje także ewolucję polityki wyznaniowej Polsce powojennej w kontekście zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych i społecznych do roku 1989.Szczególną uwagę poświęcono genezie ustaw wyznaniowych z dnia 17 maja 1989 roku, które stały się fundamentem dla nowego modelu państwa liberalno-demokratycznego. Proces ich wprowadzenia ukazany jest jako jedno z kluczowych wydarzeń w trakcie transformacji ustrojowej Polski.Danuta Waniek podkreśla wysiłki różnych środowisk na rzecz realizacji idei neutralnego światopoglądowo państwa w okresie III RP, odnosi się również do niełatwej kwestii finansowania Kościoła katolickiego. W książce znajdziemy także szczegółową analizę polityki watykańskiej za pontyfikatu Jana Pawła II, w tym jego krytyczne podejście do teologii wyzwolenia oraz reform proponowanych przez progresywnych katolików.Recenzentka, dr hab. Małgorzata Winiarczyk-Kossakowska, zwraca uwagę na obszerną faktografię w monografii, doceniając niekonwencjonalne oceny i analizy autorki, które stanowią świeże spojrzenie na często kontrowersyjne kwestie związane z relacjami państwo-Kościół w Polsce. Te oryginalne opinie wpisują się jednak w szerszy kontekst europejskiej myśli politologicznej.