Negocjator wielkiej historii

Na historycznej fotografii z 22 maja 1992 roku, wykonanej na Kremlu, prezydenci Polski i Rosji ściskają dłonie, wymieniając się właśnie podpisanymi umowami. Zaledwie szesnaście miesięcy później, w wyniku jednej z tych umów, ostatnie oddziały wojsk radzieckich miały opuścić Polskę. Uśmiechy Lecha Wałęsy i Borysa Jelcyna nie zdradzają napięcia, które towarzyszyło tamtemu dniu. Polski prezydent podczas negocjacji odważnie nalegał na zmiany w kontrowersyjnych zapisach dokumentów. Gdy Jelcyn wykazał się elastycznością, rosyjski minister obrony, Paweł Graczow, próbował ponoć opóźnić proces, twierdząc, że nowa wersja jednego z protokołów zaginęła. Krzysztof Skubiszewski, polski minister spraw zagranicznych, odręcznie naniósł poprawki, a Lech Wałęsa zszedł na obiad dopiero po informacji od Skubiszewskiego, że dokumenty są już parowane przez obie strony. Świadkowie tych wydarzeń wspominali później, że niektórzy rosyjscy generałowie mieli łzy w oczach.Umowy podpisane w 1992 roku były postrzegane jako jedno z najważniejszych osiągnięć polskiej dyplomacji w polityce wschodniej po 1989 roku. Wypracowano je dzięki determinacji wielu osób, które zazwyczaj pozostają w cieniu oficjalnych wydarzeń. Jednym z kluczowych graczy był Jerzy Sułek, znany negocjator, który z sukcesem prowadził liczne rozmowy dyplomatyczne dla III RP. Jego kariera zawodowa przebiegała na styku dyplomacji, nauki i administracji publicznej. Sułek, jako główny negocjator, uczestniczył w wielu rundach decydujących rozmów z sąsiadami Polski, zarówno z Zachodu, jak i Wschodu. Jerzy Sułek to postać, która znana jest nie tylko z dokonań w polskiej dyplomacji, ale również z pracy naukowej i społecznej. Jest absolwentem Szkoły Głównej Służby Zagranicznej w Warszawie, doktorem nauk humanistycznych i profesorem uniwersyteckim. Koncentruje się na współczesnych relacjach międzynarodowych, zwłaszcza między Polską a Niemcami. Jest także stypendystą Fundacji im. Alexandra von Humboldta. Po przełomie 1989 roku odegrał kluczową rolę jako negocjator w relacjach Polski głównie z Niemcami i ZSRR, a od 2006 roku jest na emeryturze.Alicja Curanović, profesorka nauk społecznych na Uniwersytecie Warszawskim, również przyczyniła się do lepszego zrozumienia polsko-rosyjskich relacji. Ukończyła pracę magisterską na temat solidarności słowiańskiej w polityce zagranicznej Rosji i od tego czasu bada rosyjskie podejście do stosunków międzynarodowych. Jej ostatnia książka, opublikowana w 2020 roku, analizuje mesjanistyczne wątki w polityce zagranicznej Rosji. Obecnie skupia się na badaniach dotyczących (nie)sprawiedliwości w dyskursie rosyjskim oraz dokumentuje doświadczenia osób, które angażowały się w kształtowanie polskiej polityki wschodniej po 1989 roku, zwłaszcza wobec Rosji.