Nawiedzanie, czyli efekty Bartleby’ego

Nie można łatwo zaakceptować istnienia Bartleby’ego takim, jaki jest. Próbujemy go zrozumieć, aby móc go zmienić, włączyć do świata naszych interesów i przykładów. Pragniemy oswoić jego inność i włączyć ją do znanych nam znaczeń. Bez względu na to, czy te znaczenia będą dominujące czy kontr-dominujące, Bartleby nie może być bytem odosobnionym, ponieważ w rzeczywistości jest dokładnie taki, jak go postrzegamy. Opanowanie Bartleby’ego, oswojenie go polega na rozpoznaniu w nim cząstki siebie, sprowadzeniu jego obcości do znanej tożsamości. Próbujemy otoczyć go słowami - oswajania, udomowienia, uciszenia. Nie istnieje zgoda na Bartleby’ego ani na jego niezrozumienie, ani na jego odmienność bytu.Książka Oskara Szwabowskiego jest unikalna, a jej osobliwość jest wręcz ostentacyjnie celebrowana. Trudno ją jednoznacznie sklasyfikować: jest to nie tylko rozprawa naukowa, ale również esej, w pewnym stopniu antologia cytatów, a także dzieło literackie. Książka ta rozwija wcześniej przedstawioną strategię i stanowi próbę ustanowienia nowatorskich badań humanistycznych, które są wolne od wszystkich grzechów akademizmu. To podejście niesie ze sobą pewne korzyści – przede wszystkim brak schematyzmu, nieoczekiwane korzyści intelektualne wynikające z eksperymentu myślowego i tekstowego, a także interesujące problematyzacje związane z osobistymi i publicystycznymi dygresjami.