Nagrobek biskupa Jana Konarskiego w katedrze na Wawelu

W katedrze wawelskiej znajduje się nagrobek biskupa Jana Konarskiego, który zmarł w 1525 roku. To dzieło jest szczególnie istotne, ponieważ jest najstarszym w Polsce pomnikiem wyrzeźbionym przez włoskich artystów z figurą zmarłego. Niestety, do tej pory nie przeprowadzono systematycznych badań nad tym ciekawym zabytkiem. Nowa książka poświęcona temu tematowi stara się zapełnić tę lukę w badaniach nad sztuką XVI wieku w Polsce.Na początku pracy czytelnik zapoznaje się z dokonaniami biskupa Konarskiego w dziedzinie fundacji artystycznych. Podobnie jak wcześniej królowa Elżbieta Rakuszanka przy kaplicy Jana Olbrachta, Konarski przeprowadził modernizację średniowiecznej kaplicy, dodając do niej nowe sprzęty liturgiczne, ołtarz, rzeźbę nagrobną i inne dzieła, ale starał się nie konkurować z majestatycznym mauzoleum króla Zygmunta, które powstawało w tym czasie. Mimo to jego celem było przyćmienie pomników innych dygnitarzy w katedrze. Z pomocą bratanka Jana, studiującego w Bolonii, biskup zlecił włoskim artystom stworzenie nowatorskiego dzieła. Książka po raz pierwszy przedstawia systematycznie okoliczności powstania tego pomnika. Odkryto, że jego struktura jest inspirowana nagrobkami papieskimi, a ornamenty mają swoje włoskie i antyczne źródła.Opisy te uwidaczniają, jak spłaszczona płaskorzeźba figuralna nawiązuje do płyt generałów dominikańskich w Rzymie z końca XV i początku XVI wieku, które były uznawane w kręgu przyszłego papieża Juliusza II. Znaczna uwaga poświęcona jest również szczegółom przedstawionego stroju, insygniom i fizjonomii biskupa, które, choć wyidealizowane, zawierają elementy rzeczywistości. Analiza formalna uzupełniona jest refleksjami nad treściami dekoracji grobowca, a w książce identyfikowane są antyczne literackie źródła napisów, które niegdyś zdobiły ściany. Scena śmierci NMP w ołtarzu łączy się z tradycją sepulkralną katedry, opartą na motywie błogosławionej wizji, czyli dostąpienia przez zmarłego zaszczytu oglądania Boga twarzą w twarz.