Metafora się zmienia. Śmierć Komandora. Tom 2

Murakami znów mnie złapał. Nie tym, że coś wybuchło, tylko tym, że powoli, zrobiło mi się niedobrze w żołądku podczas czytania. Drugi tom „Śmierć Komandora" to nie jest kontynuacja dla samych liczb. To część, w której wszystko, co było tylko podskórnie niepokojące w pierwszym, wychodzi na wierzch i zaczyna cię odcinać od rzeczywistości jak taśma klejąca.

Nie spodziewałem się, że tak bardzo wciągnie mnie ta historia o facecie, który po rozstaniu siedzi w domu w górach, maluje, prowadzi lekcje i udaje, że wszystko jest ok. A potem okazuje się, że ten dom nie jest tylko domem. Że cisza w nim nie jest tylko ciszą. Że obraz na strychu nie jest tylko obrazem. I że metafora, którą Murakami cię karmi od pierwszych stron, w tym tomie przestaje być opisem i zaczyna działać jak rzeczywistość. Nie w sensie „to jest symbol”, tylko w sensie „to się dzieje naprawdę, a ty nie możesz nic z tym zrobić”. Najbardziej mnie wkurzyło, że nie mogłem się od tego oderwać, nawet kiedy chciałem. Bo kiedy już myślałeś, że rozumiesz, o co chodzi, Murakami wyrzucał ci kolejny detal - studnię, milionera, zniknięcie, tę erotykę z dziwnym podtekstem i znowu nie wiedziałeś, czy to jeszcze jest w głowie bohatera, czy już wszedłeś z nim w ten sam dziwny stan. I to nie było irytujące w złym sensie. Było jakbyś wchodził w ciemny las i nagle orientowałeś się, że nie wiesz, która strona jest wyjściem, ale jednocześnie nie chciałeś wyjść, bo było tam coś, co cię przyciągało.

Nie jest to książka dla osób, które potrzebują jasnych odpowiedzi. Jeśli liczyłeś na to, że wszystko zostanie poukładane na końcu, to będziesz rozczarowany. Ale jeśli lubisz, kiedy literatura nie wyjaśnia, tylko zostawia cię z uczuciem, że coś właśnie przemknęło ci przez palce, to jest to bardzo dobry wybór. Drugi tom ma w sobie ten rodzaj napięcia, który nie bije cię po twarzy, tylko powoli uciera gdzieś z tyłu czaszki i nie puści.

Czytałem to późno w nocy i kilka razy musiałem odłożyć książkę, bo zrobiło mi się nieprzyjemnie nie z powodu akcji, tylko z powodu tego, jak wszystko było splecione. Jakby Murakami wziął zwyczajne życie, psiknął na nie jakąś cieczą i obserwował, jak powoli zaczyna się rozlewać. I nie chodziło nawet o to, że coś było straszne. Chodziło o to, że było… nie do końca prawdziwe, a jednocześnie nie do końca wymyślone. Jak sen, który pamiętasz wyraźnie po przebudzeniu, ale nie możesz powiedzieć, czy się zdarzył, czy tylko ci się wydało.

To nie jest recenzja, która ma cię przekonać. To jest tylko opis tego, co zrobiła ze mną ta książka. I jeśli czujesz się podobnie po lekturze, niezbyt dobrze, ale nie możesz przestać o tym myśleć, to znaczy, że trafiła w czuły punkt. Bo w końcu o to chodzi, nie? Nie o to, czy ci się podobało, tylko czy zostawiła ślad. A ta zostawiła. Głęboki. Nieładny. Rzeczywisty.

Saga o naszym bezimiennym narratorze, jego tajemniczym sąsiedzie Menshikim i słynnym malarzu Tomohiko Amadzie trwa nadal. Kiedy Marie, która może być córką Menshikiego, nagle znika, narrator wyrusza, by ją odnaleźć - z pomocą umierającego Amady i idei, tak, jedna postać w tej książce jest ideą. Podczas tej misji obraz Amady "Śmierć Komandora" okazuje się kluczem nie tylko do ukrytej przeszłości starego malarza w Wiedniu 1938 roku, ale także do odnalezienia młodej dziewczyny i pogłębienia zrozumienia przez narratora natury sztuki.

W tej drugiej części "Śmierć Komandora. Metafora się zmienia" staje się jasne, że Murakami chciał, aby jego książka była medytacją o sztuce - kształtujemy naszą rzeczywistość poprzez to, jak łączymy kropki, a możemy ją tworzyć, wierząc w nasze idee. Murakami czyni to za pomocą typowego dla siebie realizmu magicznego i zawsze pozostawia miejsce na interpretację tego, co się naprawdę dzieje - czytelnik ma przestrzeń do podążania za własnymi pomysłami wewnątrz tekstu. Tak jak obraz "Śmierć Komandora" ma różne znaczenie w zależności od tego, kto na niego patrzy, tak i idea - jako postać w książce przybiera różne formy - a w tym tomie otrzymuje pomoc w postaci metafory.

"Śmierć Komandora. Metafora się zmienia" to bez wątpienia jedna z tych książek, które zasługują na kilka lektur, ponieważ jest w niej tak wiele otwartej przestrzeni, którą czytelnik może kontemplować - to jedna z cech, które uwielbiam u Murakamiego. Autor nie tłumaczy się w swoich tekstach i ufa czytelnikom, że pójdą razem z nim.

Choć nie jest to moje ulubione dzieło sensei'a, książki Murakamiego są dla mnie jak medytacja.
Odnajduję spokój i ukojenie za każdym razem, gdy otwieram jego książkę. Wiem, kto będzie głównym bohaterem, wiem, że będzie to zwykły facet po trzydziestce, który kocha gotowanie i jazz, i żyje swoją rutyną na co dzień. Ale ten facet, choć na pierwszy rzut oka tak zwyczajny, jest w rzeczywistości niezwykle wyjątkowy - dokładnie wie, jaki jest i dobrze się z tym czuje.
Osobiście bardzo lubię czytać japońską przyziemność z jej ścisłymi nakazami i zasadami. A Murakami jest mistrzem, którego słowa wciągają mnie tak głęboko w świat, który tworzy, że czuję dotyk jesiennego wiatru, fakturę ziemi pod liśćmi miscantusa, widzę, jak na jednym samochodzie blaknie lakier, a na innym jest wypolerowany. Mogę być tam, gdzie jest bohater, mogę stać obok niego w deszczu, mogę siedzieć obok niego ze szklanką whisky i słuchać kolejnej wielkiej kompozycji Beethovena lub Parkera. I to nie dlatego, że jest to dokładnie opisane, nie - po prostu dlatego, że tam jestem i mogę tego dotknąć.
Tak, świat Murakamiego jest stworzony z miłością do szczegółów. Ale w jakiś sposób są one bardzo lekkie i nie obciążają mnie ciężkimi porównaniami i zwrotami akcji. Są po prostu wystarczające, otwierają mi szerzej oczy.
Książka "Śmierć Komandora, Metafora się zmienia" jest kolejnym przykładem jego wielkiej zdolności do łączenia zwyczajności z tajemnicą, a przez to wyjaśniania świata. Tłumaczy, jak wyleczyć złamane serce i jak walczyć z traumami z dzieciństwa, jak ludzie mogą być połączeni w swojej podświadomości i pomagać sobie nawzajem w łączeniu się ze światem. Na wszystko zawsze jest czas i miejsce. Trzeba tylko być uważnym i nauczyć się słuchać siebie bardziej niż innych.
Nie można czytać Murakamiego i oczekiwać, że historia będzie taka, jak ją napisano. Japońska literatura i poezja wywodzą się z cienkiego świata metafor i zawsze trzeba spojrzeć pod spód, aby zobaczyć więcej i znaleźć odpowiedzi.

Saga o naszym bezimiennym narratorze, jego tajemniczym sąsiedzie Menshikim i słynnym malarzu Tomohiko Amadzie trwa nadal. Kiedy Marie, która może być córką Menshikiego, nagle znika, narrator wyrusza, by ją odnaleźć - z pomocą umierającego Amady i idei, tak, jedna postać w tej książce jest ideą. Podczas tej misji obraz Amady "Śmierć Komandora" okazuje się kluczem nie tylko do ukrytej przeszłości starego malarza w Wiedniu 1938 roku, ale także do odnalezienia młodej dziewczyny i pogłębienia zrozumienia przez narratora natury sztuki.

W tej drugiej części "Śmierć Komandora. Metafora się zmienia" staje się jasne, że Murakami chciał, aby jego książka była medytacją o sztuce - kształtujemy naszą rzeczywistość poprzez to, jak łączymy kropki, a możemy ją tworzyć, wierząc w nasze idee. Murakami czyni to za pomocą typowego dla siebie realizmu magicznego i zawsze pozostawia miejsce na interpretację tego, co się naprawdę dzieje - czytelnik ma przestrzeń do podążania za własnymi pomysłami wewnątrz tekstu. Tak jak obraz "Śmierć Komandora" ma różne znaczenie w zależności od tego, kto na niego patrzy, tak i idea - jako postać w książce przybiera różne formy - a w tym tomie otrzymuje pomoc w postaci metafory.

"Śmierć Komandora. Metafora się zmienia" to bez wątpienia jedna z tych książek, które zasługują na kilka lektur, ponieważ jest w niej tak wiele otwartej przestrzeni, którą czytelnik może kontemplować - to jedna z cech, które uwielbiam u Murakamiego. Autor nie tłumaczy się w swoich tekstach i ufa czytelnikom, że pójdą razem z nim.