Lekcje odpowiedzialności z Janem Józefem Szczepańskim

Szczepański, znany orientalista, był głęboko świadomy złożoności kultur i dystansował się od wszelkich przejawów fanatyzmu, krytykując jednocześnie modę na bezmyślne naśladowanie egzotycznych ceremonii przez Zachód. Jego proza pełna jest paradoksów i niespodzianek oraz dążenia do przełamywania banału — cechy te charakterystyczne są dla krakowskiego pisarza. Jan Błoński, w swojej znanej książce krytycznej „Odmarsz”, podkreślił, że epicka siła „Polskiej jesieni” wynika z jej pokory. Szczepański wielokrotnie wyrażał przekonanie o unikalności jednostki, zarówno ludzkiej, jak i nieludzkiej, oraz humanitaryzm, wyrażając głęboką empatię dla losów ludzi i zwierząt.Zrozumienie nietuzinkowych tez Szczepańskiego może przyczynić się do wzbogacenia współczesnej kultury literackiej, poszerzając nasze poznawcze i etyczne horyzonty. Współpracował z Kijowskim jako współscenarzysta filmu Krzysztofa Zanussiego o Janie Pawle II, „Z dalekiego kraju”. Pisarstwo, jak twierdził Szczepański, to niebagatelna sprawa: „Trwałość świadectwa literatury polega na tym, że jest ona wyniesiona na jakieś wyższe piętro uogólnienia. To jest swoista deformacja rzeczywistości, której celem jest znalezienie tej rzeczywistości sensu” (J.J. Szczepański, z archiwum Polskiego Radia). Taki pogląd podtrzymuje jego działalność literacką i jest podkreślany w recenzji wydawniczej autorstwa prof. dr hab. Doroty Heck.