W stronę Xenopolis

Jak można przełamać bariery uprzedzeń i niechęci w społeczności głęboko podzielonej? Co powoduje, że słabe centrum wzmacnia granice i buduje zasieki? Jakie pytania są zakazane we współczesnym „pograniczu”? I co oznacza zwrot „zabić most”, a dlaczego przestrzega się przed wędrówkami bez powrotu?Najobszerniejsza jak dotąd kolekcja esejów Krzysztofa Czyżewskiego ukazuje Europę Środkową jako kluczowe miejsce dla najważniejszych wyzwań współczesności: kryzysu wspólnot, narastających podziałów i intensyfikujących się wojen kulturowych. Czyżewski, współtwórca Ośrodka "Pogranicze", prowadzi czytelników przez peryferie Europy, takie jak rumuńska Timisoara, kawiarnie w Sybinie, czy Czerniowce – miasto na obrzeżach dawnej monarchii habsburskiej. Podróżuje również do Wilna, Krasnogrudy i Sejn, które stały się częścią jego życia.Jego eseje zabierają nas również do obszarów burzliwych, jak Kosowo i Bośnia, które odwiedza tuż po dramatycznych wydarzeniach z początku lat 90. XX wieku. W głębsze zrozumienie historii tych miejsc, gdzie nikt nie ma monopolu na prawdę, wprowadzają go myśli westchnień takie jak Rebeca West, Edith Durham, Ivo Andrić, Danilo Kiś, Maria Todorowa, Robert Kaplan, Drago Janćar i Roger Cohen.Europa Środkowa ujawnia się tu jako idea i fundament, który przeciwstawia wykorzenieniu poczucie przynależności, a kompleksowi prowincjonalizmu – siłę prowincji. Zamiast widocznych granic, proponuje przestrzenie przenikania i koegzystencji. W swoich esejach Czyżewski podąża ścieżkami wytyczonymi przez outsiderów i buntowników intelektualnych, dla których Europa była i wciąż jest nieukończonym projektem. W tym gronie znajdziemy Vincenza, Rotha, Stempowskiego, Ficowskiego, Giedroycia, Venclovę i przede wszystkim Miłosza.