Pisma psychologiczne. Tom 3

W trzecim tomie Dzieł Sigmunda Freuda znajdziemy wybór tekstów, które przedstawiają psychoanalityczne interpretacje różnych psychologicznych aspektów codziennego życia, takich jak dowcip, humor, sprośność, uczucie niesamowitości, a także pamięć i zapominanie. W szczególności prace "Dowcip i jego stosunek do nieświadomości" oraz "Humor" eksplorują, jak możemy czerpać przyjemność z aktywności psychicznej, która wiąże się z tworzeniem dowcipów. Freud sugeruje, że rozkosz, którą tracimy w wyniku dojrzewania, musi zostać odzyskana poprzez przywołanie dziecięcych wspomnień, które często objawiają się jako niepohamowany śmiech towarzyszący dowcipowi i humorowi.

W studium "O przeciwnym sensie prasłów" Freud rozwija te same założenia co w "Dowcipie", pokazując psychologiczną ambiwalencję związanych z procesem snów i dowcipów. Ta ambiwalencja, będąca grą pomiędzy przyjemnością a jej brakiem, jest również obecna w tworzeniu słów najstarszych cywilizacji, które często paradoksalnie łączą przeciwstawne znaczenia.

W pracy zatytułowanej "Niesamowite" Freud analizuje uczucie niesamowitości, które wynika z dziecięcego lęku przed niezamierzonym powrotem doświadczonych wcześniej wydarzeń lub sytuacji. Opisuje, jak lęk przed sobowtórem — istotą, która wydaje się nosić cechy znanego nam podmiotu, ale jednocześnie nie jest tym podmiotem — wyraża ambiwalencję obecności czegoś, co jest zarówno znajome, jak i obce. W ten sposób znalezienie w rzeczywistości elementów kojarzonych z sobowtórem staje się źródłem przyjemności z rozpoznania, ale również niesamowitości, którą trudno jest w pełni zaakceptować.