Ostatni transport złota III Rzeszy

Złoto to temat, który rozpala wyobraźnię ludzi od początku naszej cywilizacji. Przez wiele lat służyło jako środek wymiany pieniężnej oraz ozdoby dla ludzi szlachetnie urodzonych. To niezwykle, że jeśli wziąć pod uwagę dane na przestrzeni ostatnich dekad, siła nabywcza złota nie ulega zmianie. Istnieją w tym zakresie oczywiście wahania, obecnie złoto skoczyło ponad 1900$ za uncję trojańską, ale w dłużej perspektywie za kilogram złota można kupić fortunę. Tak było, tak jest i tak będzie, ponieważ ilość złota na naszej planecie jest ograniczona. A kiedy czegoś jest mało, wartość rośnie. Wiedzieli o tym najlepiej naziści w czasie II Wojny Światowej. Adolf Hitler, wypowiadając wojnę Polsce, liczył, że zbuduje nowy porządek na świecie. W owym czasie żaden pieniądz nie miał wartości, hiperinflacja wyniosła populistyczną partię NSDAP do władzy, a sam Führer obiecywał rychłą poprawę stopy życiowej niemieckiego społeczeństwa poprzez uzyskanie obszarów Europy Środkowej. Kiedy byłem w Auschwitz, usłyszałem od przewodnika, że SS-mani niejako przy okazji, z czasem docenili możliwości pozyskiwania złota od więźniów.  

Autor licznych publikacji dotyczących losów dóbr materialnych u schyłku i po zakończeniu II Wojny Światowej tym razem skupił się na pracach Wydziału Finansowego SHAEF (Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force – Kwatery Głównej Alianckich Sił Ekspedycyjnych w Europie) i intensywnych poszukiwaniach rezerw złota i walut berlińskiej centrali Reichsbanku. Jest to temat bez wątpienia ciekawy, pobudzający wyobraźnię – zwłaszcza gdy czytelnik konfrontowany jest z niewyobrażalnymi wręcz opowieściami dotyczącymi wagi owego złota i wartości odnalezionych walut. Nie ukrywam, że sam czytając książkę miałem równocześnie otwarty kalkulator kursów historycznych, a w dłoni zwykły kalkulator, by choć w niewielkim stopniu móc sobie wyobrazić ogrom bogactwa, jaki Niemcy starali się ukryć przed światem. Być może pracownik ten chciał podkreślić, że w pierwszej kolejności chodziło o eksterminację więźniów obozu koncentracyjnego. Z książki Roberta J. Kudelskiego pod tytułem „Ostatni transport złota III Rzeszy” wyłania się ponury obraz instytucjonalnego działania w przedmiocie grabienia złota z podbitych terenów. Nie przy okazji niszczenia miast i mordowania milionow ludzi, ale poprzez niemiecki porządek i konkretnie ustalone zasady, które uczynił III Rzeszę krajem miliarderów.  

Robert J. Kudelski  w swojej książce przytacza wiele nazwisk, dobrze kojarzonych przez czytelników zainteresowanych II Wojną Światową. Czy to przypadek, że wśród osób, które po II Wojnie Światowej znalazły schronienie w Argentynie byli Adolf Eichmann i Josef Mengele? Ten drugi miał bezpośredni związek z ogromem bogactwa, jaki przynosili do obozu koncentracyjnego w Auschuiwtzn skazani na śmierć Polacy, Żydzi czy Romowie. Nieco ponad 300. stronicowa publikacja została wydana nakładem wydawnictwa Wołoszański. Zbieżność nazwisk ze znanym pasjonatem historii nie jest tu przypadkowa, pan Bogusław to marka sama w sobie. To ważne, ponieważ książka „Ostatni transport złota III Rzeszy” kompleksowo opisuje mechanizmy pozyskiwania złota z napadniętych przez III Rzesze terenów. Robert J. Kudelski opisuje szczegółowo sposób, w jaki transportowano złoto do centrali w stolicy nazistowskich Niemiec: Reichsbanku. Centrala przyjmowała i przekazywała dalej złoto do terenów szczególnie bliskim sercu narodowosocjalistycznych Niemiec, położonym w Bawarii i Szwajcarii kopalni soli. Ukryte pod ziemią, jak przekonuje polski historyk, miały początkowo stanowić siłę nowoczesnych Niemiec, z czasem stały się forma zabezpieczenia dla prominentnych nazistów. Zabezpieczenia, które zostało skutecznie wykorzystane w powojennym chaosie jako forma zapłaty za bilet w jedną stronę do wolności. Za niezwykle uznałem fakty przytoczone przez polskiego historyka, że 1945 roku SS oraz Reichssicherheitsamt (Urzędem ds. bezpieczeństwa Rzeszy) prowadziło proceder „miękkiego” przejścia niemieckich struktury władz do podziemia. Pierwszy raz spotkałem się z analizą ostatnich miesięcy wojny, które miały uczynić II Rzesze de facto państwem partyzanckim, a przy tym absurdalnie bogatym. Adolf Hitler do 30 kwietnia 1945 roku wierzył w swój narodowosocjalistyczny, chory sen, jednak wielu jedno zaufanych ludzi w tym czasie prowadziło rozmowy w zakresie ucieczki do Ameryki Południowej. Analiza amerykańskich dokumentów przez Roberta J. Kudelskiego rzuca nowe światło na ten nieco przemilczany przez historię wątek II Wojny Światowej.  

Książka „Ostatni transport złota III Rzeszy” została wydana w połowie 2020 roku, pozostaje wiec szczególnie aktualna dla odpowiedzi na pytania, co stało się ze zlotem zrabowanym przez nazistów. Polski historyk szczegółowo opisuje cały proceder, uwzględniając m.in. role Polski w „złotym szlaku”, jaki wiódł z całej Europy do Reichsbanku. Książka „Ostatni transport złota III Rzeszy” szczególnie przypadnie do gustu czytelnikom zainteresowanym poważnymi opracowaniami. Autor w wielu miejscach umieszcza przypisy, zgromadzone podczas żmudnej pracy w archiwach. Robert J. Kudelski odwołuje się m.in. do dokumentów amerykańskiego wywiadu z czasów II Wojny Światowej, co z kolei rzuca nowe światło na straty Polski w zakresie zgromadzonych przed wojną rezerw.