Kijów i Czarnobyl

„Travelbook: Kijów i Czarnobyl” to przykład znakomitej literatury podróżniczej! Autorzy, Andrzej Kłopotowski i Aleksander Strojny, stworzyli przewodnik, który dedykowany jest osobom zainteresowanym odwiedzeniem stolicy Ukrainy oraz znajdującego się w odległości 100 kilometrów od niej Czarnobyla. Autorzy podzielili książkę "Travelbook: Kijów i Czarnobyl" na dwie części. Pierwsza z nich poświęcona została stolicy dawnej Rusi Kijowskiej, druga z kolei przedstawia najważniejsze obiekty Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia, głównie elektrownię atomową oraz położone w odległości 4 kilometrów od niej miasto Prypeć. Z uwagi na wielość atrakcji, najlepiej zaplanować kilka dni na podróż w okolice południowych rubieży Polesia. ?

Andrzej Kłopotowski i Aleksander Strojny w książce „Travelbook: Kijów i Czarnobyl” opisują szereg atrakcji, jakie warto odwiedzić podczas pobytu w stolicy Ukrainy. Dużo zależy od tego, czego szukacie i na jakie wrażenia liczycie. Z uwagi na fakt, że Kijów to jedno z najstarszych miast w Europie Środkowo-Wschodniej, a w przeszłości bywał nazywany „trzecim Rzymem” (po Rzymie i Konstantynopolu), miasto oferuje mnóstwo zabytków, szczególnie o charakterze sakralnym. Autorzy książki „Travelbook: Kijów i Czarnobyl” wskazują, że warto zwiedzić m.in. Katedrę św. Zofii, budowlę bizantyjską wzniesioną jeszcze w XI wieku. Katedra słynie z licznych fresków, mozaik oraz ikon, właściwych dla wyznawców religii prawosławnej. Najbardziej znana atrakcja na Kijowszczyźnie pozostaje oczywiście Monastyr Ławry Pieczerskiej, jak przyjęło się określać ogromny kompleks klasztorny liczący blisko tysiąc lat! Jeśli zaś chodzi o muzea, to Andrzej Kłopotowski i Aleksander Strojny podpowiadają, aby wybrać się m.in. do Muzeum Narodowego Historii Ukrainy, czy też Muzeum Sztuki Narodowej im. Tarasa Szewczenki. Na uwagę zasługuje również jeden z największych placów w Europie – Plac Niepodległości. Miejsce to zajmuje centralne położenie w Kijowie i nie sposób go przeoczyć, zwłaszcza że mają tam miejsce ważne dla Ukrainy wydarzenia, koncerty czy festiwale muzyczne. Miłośnicy spacerów, pieszych wycieczek oraz podróże jednośladami docenią również możliwość odkrywania Parku Kijowskiego. Jak przekonują autorzy poradnika „Travelbook. Kijów i Czarnobyl” jest to fantastyczne miejsce z widokiem na rozległe dorzecze Dniepru, a spojrzenie na Kijów, jak przekonują Andrzej Kłopotowski i Aleksander Strojny, robi ogromne wrażenie i pozostaje w pamięci na zawsze! Brzmi kusząco, prawda? ?

Druga część książki, jak wspomniałam, dotyczy wydarzeń w Czarnobylu z nocy 25 na 26 kwietnia 1986 roku, gdzie z miasta Prypeć ewakuowano około 45 tysięcy ludzi. Andrzej Kłopotowski i Aleksander Strojny opisują okoliczności katastrofy, przedstawiają również fascynujący zapis „życia po życiu miasta duchów”, jak przyjęło się z czasem określać wspomnianą wyżej Prypeć. Wrażenie robią fotografie przedstawiające puste zabudowania mieszkalne, ulice czy w końcu plac zabaw. Nie znam szczegółów katastrofy w Czarnobylu, wiem tylko tyle, ile dowiedziałam się z książki „Travelbook. Kijów i Czarnobyl” i serialu HBO z 2019 roku. Wnioski? Miasto, które przez krótki czas określano mianem wyjątkowego w skali całego Związku Radzieckiego, brutalnie zostało wybudzone ze snu w kwietniową noc, a życie kilkudziesięciu ludzi bezpowrotnie uległo zmianie. Wśród atrakcji turystycznych, autorzy książki „Travelbook. Kijów i Czarnobyl” opisują m.in. obszar elektrowni atomowej w Czarnobylu, gdzie doszło do awarii reaktora nr 4, wspomniane już miasto Prypeć, „Sarkofag”, jak nazwano z czasem kopułę zbudowaną w celu zabezpieczenia uszkodzonego reaktora, czy w końcu Muzeum Czarnobylskie, gdzie zgromadzono szereg eksponatów dokumentujących chaos i brak koordynacji w ewakuacji, jaką przed blisko czterema dekadami zarządziły władze Związku Radzieckiego. Nawet po latach szokuje fakt, że kilkudziesięciu tysiącom ludzi kazano zabrać dokumenty i coś do jedzenia, informując, że wrócą po trzech dniach do swoich domostw. Nie wrócili nigdy.

„Travelbook. Kijów i Czarnobyl” to świetny przewodnik, jeśli planujecie podróż do Kijowa i Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia. Zaleta wspomnianej publikacji jest fakt, że stanowi ona nie tylko cenne źródło wiedzy dla czytelników zainteresowanych podróżami, ale również historią czy szerzej, innymi kulturami. Ukraińcy wydają się nam bliscy kulturowo, niemniej świadomość różnic pozwala łatwiej odnaleźć się w obcym kraju i zyskać życzliwość lokalnych mieszkańców przez wzgląd na szacunek dla ich zwyczajów, często kultywowanych od wieków. Na tym polega m.in. moc książki „Travelbook. Kijów i Czarnobyl” - zachęca do podróży, jednocześnie uczy i ciekawi, zanim zrobimy pierwszy krok w nieznane ?.

Kijów, stolica Ukrainy, to miasto potężne w skali Polski – blisko dwa razy większe od Warszawy, sięga swoim rodowodem ponad 1,5 tysiąca lat wstecz. Co ciekawe, obszarze w dorzeczu Dniepru wzmiankowali już greccy myśliciele, opisując w starożytnych dziełach, że teren Polesia stanowił dla ówczesnych ludzi „morze środkowe”, gdzieś pomiędzy Bałtykiem a Morzem Czarnym. Działalność człowieka wiele zmieniła w obszarze poleskich bagien, jezior i lasów. Zaledwie sto kilometrów na północ od Kijowa położony jest Czarnobyl i Prypeć. Obie miejscowości dzieli 4 kilometry, obie też stały się symbolem Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia, czyli obszaru w promieniu 30 kilometrów od miejsca awarii reaktora nr 4 w elektrowni atomowej. Jak widać, jest co zwiedzać i najlepiej zaplanować dłuższy pobyt, choć dla sprytnych i zabieganych wystarczy City Break. W weekend można w Kijowie odwiedzić muzea, wziąć udział w koncertach, kolejnego dnia zwiedzić Czarnobyl i Prypeć i wrócić do rzeczywistości z poczuciem, że zobaczyliśmy na własne oczy miejsce, które zmieniło bieg historii XX wieku.

Byłam w Kijowie dwa razy, brakło mi jednak odwagi, aby wybrać się do Czarnobyla. Moje podróże miały miejsce kilka lat temu, kiedy turystyka w Czarnobylskiej Strefie Wykluczenia nie cieszyła się jeszcze taką popularnością jak obecnie. Byłam zdumiona podczas lektury książki „Travelbook. Kijów i Czarnobyl”, jak łatwo obecnie zdobyć pozwolenie na eksploatację Zony. Jeszcze kilka lat temu podobna rozrywka dedykowana była głównie miłośnikom ekstremalnych wrażeń. Obecnie, jak opisują to Andrzej Kłopotowski i Aleksander Strojny, taka podróż wydaje się bezpieczna i warta polecenia osobom zainteresowanym katastrofą w czarnobylskiej elektrowni atomowej. Wydaje się, że szczególnie cenne mogą być wskazówki opisane w poradniku Andrzej Kłopotowski i Aleksander Strojny, związane z zachowaniem zasad bezpieczeństwa, choćby w zakresie odpowiedniego ubioru. Jak się okazuje, na terenie Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia wciąż są miejsca, gdzie promieniowanie radioaktywne zdecydowanie przewyższa wartości dopuszczalne dla organizmów żywych. Chodzi m.in. o ubrania po strażakach gaszących podczas ostatnich, kwietniowych dni 1986 roku pożar reaktora nr 4 czy sam Sarkofag, zbudowany nad wadliwą konstrukcją wspomnianego reaktora. Dość powiedzieć, że ciała osób zaangażowanych w likwidowanie szkód zostały zalane betonem...

Nie jestem szczególną fanką historii architektury, więc liczne kościoły w Kijowie nie zrobiły na mnie wielkiego wrażenia. Mieszkam na co dzień w Krakowie i mało kto w głębi Kraka wie, że było to dawniej stolica Polski. W przewodnikach często jest opisywane jako „miasto stu kościołów”, ale to nieprawda, bo tych kościołów jest 136! Wróćmy jednak do poważnych wypraw mających na celu poznanie jasnych i ciemnych stron nowych miejsc. O ciemnych już wspomniałam, strefa oddalona zaledwie o 100 kilometrów to idealny kierunek dla amatorów mocnych wrażeń. Jeśli jednak wolicie zostać w Kijowie i raczyć się lokalną kuchnią przy dźwiękach słowiańskiej muzyki, to dobrym wyborem będą liczne kawiarnie i puby wokół Placu Niepodległości. Wymienię tylko kilka z nich, opisanych przez Andrzeja Kłopotowskiego i Aleksandra Strojnego: restauracja „O'Panas”, restauracja „Bao”, czy w końcu kawiarnia „Lviv Handmade Chocolate". Każde z wymienionych miejsc serwuje potrawy tradycyjnej, ukraińskiej kuchni i zazwyczaj wiążą się z wieloma niespodziankami dla turystów. Jakimi? Nie będę Wam psuła zabawy ?.

„Travelbook. Kijów i Czarnobyl” to moim zdaniem najlepszy przykład na cenną wiedzę w pigułce o miejscu, które planujemy odwiedzić. Czasami przewodniki bywają nudne i nie odpowiadają naszym oczekiwaniom. W przypadku publikacji Andrzeja Kłopotowskiego i Aleksandra Strojnego, każdy znajdzie coś dla siebie. Nie ważne, czy chcecie trafić do miejsca słynącego z katastrofy nuklearnej, czy zjeść słynny barszcz ukraiński z uszkami przy dźwiękach bandury. Co to takiego? To lokalny instrument muzyczny, przypominający brzmienie lutni. Doskonale wprowadza melancholię i piękno ukraińskiej duszy!