Ja, Michał z Montaigne…

Józef Hen przedstawia postać Michała de Montaigne jako osobowość, która jednocześnie wpisywała się w swoją epokę oraz ją przewyższała. Jego ojciec, kierując się ideałami Erazma z Rotterdamu, postanowił wychować syna w otoczeniu nauczycieli łaciny, jednocześnie izolując go od rówieśników. Michel od dzieciństwa zagłębiał się w klasykę literatury, ale jego dzieciństwo było pozbawione beztroski, a francuski stał się dla niego drugim językiem. Nie dziwi więc, że dorastając, Montaigne zdystansował się do otaczającego go społeczeństwa. Swoje rodzinne miejsce odnalezionego spokoju porównał do "bezludnej i cichej wyspy" w wieży zamku w Montaigne, gdzie poświęcał czas refleksji i tworzeniu głównego dzieła, jakim są "Próby". Jego twórczość odzwierciedlała intelektualny indywidualizm: sprzeciwiał się religijnemu fanatyzmowi podczas wojen religijnych, opowiadał się za prawami człowieka w czasach, gdy inkwizycja stosowała tortury, oraz ignorował przesądy w czasach powszechnej wiary w nie, kiedy na paryskim dworze znany stawał się Nostradamus. "Ja, Michał z Montaigne..." to uznawana za klasyczną, lecz wciąż dynamiczna biografia tego renesansowego myśliciela, umieszczona w szerokim kontekście ówczesnej Francji. Montaigne był i pozostaje ulubionym autorem wielu pisarzy różnych epok, co wydaje się zadziwiające. Friedrich Nietzsche w dziele o Schopenhauerze podkreślił, że pisma Montaigne'a dodają wartości życiu. Inni wielcy literaci, tacy jak Goethe, Byron, Emerson czy Woolf, również ulegli wpływowi jego pisarstwa, a jego oddziaływanie jest zauważalne do dziś. Nawet Proust czy Camus czerpali z jego sposobu myślenia i stylu. Choć Montaigne miał nadzieję, że jego książki będą czytane przez niewielu i na krótko, literacka historia udowodniła, jak się mylił w tej skromnej przepowiedni. Hen, jako biograf, ma unikalną umiejętność przybliżania swoich bohaterów czytelnikom, co sprawia, że stają się oni postaciami bliskimi i istotnymi.