Bicia nie trzeba było ich uczyć. Proces Humera i oficerów śledczych Urzędu Bezpieczeństwa

Adam Humer, urodzony w 1917 roku, wstąpił do partii komunistycznej jeszcze przed II wojną światową. W okresie stalinizmu pełnił funkcję wicedyrektora Departamentu Śledczego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Był znany z brutalnego prowadzenia śledztw przeciwko antysystemowej opozycji, stosując przemoc i tortury. Po ponad pięćdziesięciu latach Humer znów znalazł się w centrum uwagi, tym razem przed sądem, gdzie otrzymał wyrok i trafił do więzienia na warszawskim Mokotowie — tego samego, w którym niegdyś przeprowadzał bestialskie przesłuchania.Proces Humera poruszył społeczeństwo, ujawniając bolesne wspomnienia ofiar, podczas gdy wymiar sprawiedliwości wydawał się działać opieszale. Piotr Lipiński w swoim reportażu przedstawia losy Humera, od jego młodości, poprzez karierę w UB, aż po kontrowersyjny proces o zbrodnie stalinowskie. Autor stara się zrozumieć złożone motywy działania Humera — czy kierowała nim światopoglądowa schizofrenia, syndrom wyparcia, czy może bezkrytyczna lojalność wobec ideologii — co czyni jego postać symbolem powojennego terroru komunistycznego.Jednoznaczne zdefiniowanie tej książki jest trudne. Nie jest to klasyczna biografia Adama Humera ani wyłącznie reportaż śledczy z procesu znanego oficera. Nie stanowi także autorskiej próby Piotra Lipińskiego rozliczenia się z tematem stalinizmu w Polsce, choć pisarz ten często podejmuje tę problematykę. Z pewnością jednak jest to pozycja obowiązkowa dla każdego zainteresowanego zarówno okresem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, jak i pragnącego zrozumieć, dlaczego wydarzenia tamtych czasów przebiegały w taki, a nie inny sposób, nie oznaczając przy tym usprawiedliwiania zbrodniarzy ani wybaczania ich przewin.