Bałkany - terror kultury

"Bałkany - terror kultury" to starannie wyselekcjonowany zbiór esejów Ivana Čolovicia, przygotowany dla Wydawnictwa Czarne, obejmujący lata 1997-2004. Ivan Čolović, ceniony serbski intelektualista, w tej fascynującej książce podejmuje się analizy transformacji Serbii po upadku komunizmu. Opisuje dramatyczną zmianę ideologiczną, gdzie marksizm-leninizm zastępuje groźna mieszanka populizmu, nacjonalizmu o etnicznym zabarwieniu i narodowej religii. Čolović ilustruje na przykładzie Serbii zagrożenie, które dotyczy nie tylko tego kraju, ale jest wspólnym problemem dla wszystkich: Serbów, Rosjan, Chorwatów, Słowaków, Węgrów, Rumunów, Polaków i Albańczyków. To nie jest wyłącznie serbska przypadłość. Kazus antydemokratycznego wirusa tkwi w każdej z naszych duchowych społeczności. Dlatego lektura tej książki jest zalecana każdemu, kto pragnie życia w wolnej, demokratycznej Polsce i Europie według Adama Michnika. Čolović oferuje bezlitosną krytykę roli intelektualistów oraz kultury, którą stworzyli, w podsycaniu konfliktów na Bałkanach. Chociaż koncentruje się głównie na Serbii, trudno czytać te teksty nie odczuwając niepokojącego zbliżenia do bałkańskiego barbarzyństwa. Eseje przypominają, w często karykaturalnym odbiciu, nasze własne, przesadnie wyidealizowane postawy. To niezwykle dobitny materiał do przemyśleń oraz ostrzeżenie dla nas wszystkich, jak zauważa Konstanty Gebert.