Paul Gauguin - sylwetka autora

Eugène Henri Paul Gauguin, urodzony 7 czerwca 1848 w Paryżu, zmarł 8 maja 1903 w Atuona na wyspie Hiva 'Oa w Polinezji Francuskiej, był uznanym francuskim malarzem. Jego babcia, Flora Tristan, była znaną pisarką i socjalistką, natomiast ojciec, Clovis Gauguin, pracował jako dziennikarz w radykalnym "Le National". Po zamachu stanu Ludwika Napoleona Bonapartego, z obawy przed represjami, rodzina Gauguinów wyemigrowała do Peru, skąd pochodziła matka Paula. Podczas podróży ojciec Paula zmarł nagle, a rodzina z pomocą majętnych krewnych osiedliła się w Peru. Po sześciu latach powrócili do Paryża, gdzie Paul miał trudności z francuskim i marzył o dalekich wyprawach.

Jako siedemnastolatek zrealizował swoje marzenie, dołączając do marynarki handlowej. Po śmierci matki w 1867 wrócił do Francji w czasie trwania wojny francusko-pruskiej. Początkowo interesował się malarstwem amatorsko, pracując jednocześnie jako urzędnik giełdowy. W 1873 ożenił się z Dunką, Mette-Sophie Gad, z którą miał pięcioro dzieci. Jego artystyczne zainteresowania rozwijały się pod wpływem spotkania z Pissarro, co dało mu dostęp do środowiska artystów ówczesnej epoki. Uznawał tylko niektórych z nich, takich jak Puvis de Chavannes i Cézanne. Regularnie uczestniczył w spotkaniach artystycznych, na przykład w Pontoise.

Gauguin ze swoją rodziną przeprowadził się do większego mieszkania, jedno z jego pomieszczeń przekształcając w pracownię. Zyskał uwagę krytyków po wystawieniu swoich prac na wystawach impresjonistów, co budziło również obawy jego żony, martwiącej się o jego rosnącą pasję. W 1882, w wyniku kryzysu finansowego, zdecydował się porzucić pracę i skupić na malarstwie. Niedługo potem przeniósł się z rodziną do Rouen, ale jego dzieła nie przynosiły zysków, co doprowadziło do wyczerpania oszczędności i decyzji żony o przeprowadzce do Kopenhagi. Konflikt z teściami spowodował, że w 1885 Gauguin wrócił do Francji, zabierając ze sobą syna, Clovisa.

W 1886 Gauguin udał się do Bretanii, konkretnej do Pont-Aven, gdzie stał na czele grupy malarzy, tworząc styl charakteryzujący się syntetycznym podejściem do kolorów i cloisonizmem. Jego prace kontrastowały z impresjonizmem, promując nowe podejście do tematu i wykorzystywanie elementów kultury japońskiej i sztuki prymitywizmu. Jego obrazy z tego okresu, takie jak "Żółty Chrystus" z 1888 roku, stały się prekursorskimi dziełami dla fowizmu i symbolizmu.

Relacje z Vincentem van Goghiem były skomplikowane; po intensywnym okresie twórczym w Arles w 1888, zakończonym gwałtowną sprzeczką, Gauguin opuścił miasto. W kolejnych latach kontynuował swoje poszukiwania, wykonując również rzeźby i wyroby ceramiczne, choć nie zdobyły one szerokiego uznania. W 1887 Gauguin udał się na Martynikę, ale powrót do zdrowia po malarii zmusił go do powrotu do Francji.

W 1891 Gauguin opuścił Francję, aby rozpocząć nowe życie na Tahiti, dążąc do ucieczki od europejskiej cywilizacji. Tam stworzył wiele swoich najbardziej znanych dzieł, czerpiąc inspirację z lokalnej kultury i bliskiego kontaktu z modelką Tehe'amaną. Powrót do Francji w 1893 nie przyniósł mu sukcesu, mimo dużej wystawy w Marsylii. Po raz kolejny wyjechał do Polinezji, gdzie kontynuował swoją twórczość, pozostając w kontakcie z francuskimi przyjaciółmi za pośrednictwem korespondencji.

Ostatnie lata życia spędził na Markizach, gdzie zajął się również dziennikarstwem. Choć jego twórczość zdobyła uznanie, jego życie osobiste było pełne konfliktów i trudności finansowych. Gauguin zmarł na atak serca, pozostawiając bogaty dorobek artystyczny, który zyskał uznanie po jego śmierci. Jego prace z tamtych lat, takie jak "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?", dziś są doceniane jako wyjątkowe osiągnięcia w historii sztuki.