Zbiór recept w „Księdze kabał królowej Sobieskiej”

W Bibliotece Jagiellońskiej znajduje się rękopis oznaczony sygnaturą 2284, znany jako Księga kabał królowej Sobieskiej. W nim zebrano siedemdziesiąt sześć recept lekarskich. Dokument ten obejmuje różnorodne teksty poświęcone magii naturalnej, kabałom oraz numerologii, które Maria Kazimiera Sobieska zgromadziła lub sama przepisała w trakcie pobytu w Rzymie w latach 1699–1714. Kolekcja ta zawiera recepty uniwersalne oraz na konkretne dolegliwości, jak również środki czyszczące, kosmetyczne, zapewniające sympatię oraz opierające się na magii arytmetycznej i numerologii. W skład tych ostatnich wchodzą zaklęcia magiczne i tak zwane charaktery. Teksty te pisane były przez różnych autorów, choć najczęściej pióro należało do Marii Kazimiery. Przekład recept, jakie sporządzono w językach francuskim, łacińskim, niemieckim i włoskim, wymagał angażu tłumaczy z umiejętnościami paleograficznymi. Przy opracowaniu tego zbioru zastosowano metodologię historyków idei, skupiającą się na odtworzeniu mentalności elit wykształconych i wpływowych osobistości z rzymskiego środowiska przełomu XVII i XVIII wieku, do którego Maria Kazimiera należała. Była częścią kręgu studia humanitatis, zwanego „wtajemniczonymi” w mity Hermesa Trismegistosa, magię naturalną oraz kabałę, będąc członkinią Accademia dell’ Arcadia. Wśród recept pojawiają się nazwiska znanych lekarzy, aptekarzy, jak również alchemików, zarówno muzułmańskich, jak i chrześcijańskich, których dzieła były drukowane w czasach nowożytnych. Co więcej, wymienia się imiona osób o wysokiej pozycji społecznej, które tworzyły lub mogły tworzyć recepty. Kolekcja recept Marii Kazimiery Sobieskiej jest dowodem zainteresowania medycyną oraz zielarstwem wśród władców i kobiet z elit.