Zapiski o latach 1597-1614

Karl Karlsson Gyllenhielm, nieślubny syn Karola, księcia Sudermanii, żył w cieniu swojego pochodzenia, co miało znaczący wpływ na całe jego życie. Jego ojciec, Karol IX, w 1607 roku został królem Szwecji, a matką Karla była Karin Nilsdotter, córka pastora Nicolausa Andreae. W młodości Karl stał przed trudnym wyborem związanym z ambicjami ojca, który po koronacji Zygmunta w 1594 roku dążył do przejęcia władzy. W 1599 roku Karl przez krótki czas pełnił funkcję admirała szwedzkiej floty na Bałtyku, gdzie jego zadaniem było patrolowanie akwenów, zwalczanie flot Zygmunta III oraz zajmowanie statków lubeckich. Tego samego roku uczestniczył w wyprawie do Finlandii, a w latach 1600-1601 brał udział w kampaniach w Inflantach. Pomimo braku dużego doświadczenia wojskowego, Karl wykonywał, co prawda, trudne zadania, na które przydzielano mu doświadczonych współdowódców, i cieszył się zaufaniem księcia.Podczas starć pod Karksi, Erlaa, Kokenhausen i Rygą, mimo ogólnych niepowodzeń, Karl zawsze wychodził z nich obronną ręką. Jednak jego szczęście się skończyło, gdy w grudniu 1601 roku, podczas obrony Wolmaru, musiał się poddać i trafił do polskiej niewoli u kanclerza Jana Zamoyskiego. Działania Karla w Inflantach zostały szczegółowo przedstawione w „Zapiskach”, kluczowym źródle dokumentującym te wydarzenia, co podkreślają historycy analizujący konflikt inflancki.