Wyobrażone stolice. Miasta monarchii...

Czy miasto może pełnić rolę stolicy bez posiadania suwerennego państwa? I czy jest możliwe, aby mogło stać się centrum narodu, zanim ten uzyska niezależność? Łukasz Galusek w swojej książce wnikliwie bada dziewiętnastowieczną Europę Środkową, gdzie narody pozbawione własnej państwowości zaczynały tworzyć swoje "wyobrażone stolice". Wówczas Budapeszt, Bratysława, Lublana, Praga i Zagrzeb nie były uznawane za stolice – nie miały wtedy znaczącej pozycji politycznej lub metropolitalnej – ale już wtedy pełniły kluczową rolę w kształtowaniu nowoczesnej tożsamości narodowej. To historia o ambicjach i aspiracjach, a także o tym, jak poprzez architekturę, urbanistykę, kulturę i pamięć historyczną budowano poczucie wspólnoty i tożsamości.W wieloetnicznym imperium miasta te stawały się symbolicznymi "sercami" narodów, jeszcze zanim nadano im rangę oficjalnych stolic. Już w XIX wieku były postrzegane jako "własne" centra narodowe, a po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, miały prawie w pełni rozwinięte programy stołeczne, co pozwoliło im szybko przyjąć nową rolę. Galusek pokazuje, że status stolicy związany jest nie tylko z polityką, ale przede wszystkim z wyobraźnią i kulturą. Jego analiza odnosi się bardziej do relacji między miastem a narodem niż między miastem a władzą, ukazując jak "wyobrażona stolica" staje się formą narodowej wspólnoty nawet bez politycznej suwerenności. To poprzez miasta narody artykułują swoją odrębność i budują obraz swoje przestrzenną tożsamość."Wyobrażone stolice" to również próba odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób narody bez własnych państw tworzą swoje centrum, jak w warunkach politycznych, które nie sprzyjały, ale dawały pewne możliwości, budują swoje kulturowe i cywilizacyjne podmioty. Porównanie pięciu miast – od niemal milionowego Budapesztu po czterdziestotysięczną Lublanę – ukazuje pełne spektrum habsburskiej miejskiej różnorodności i ścieżki ich dojścia do stołeczności. Dla każdego, kto chce zrozumieć, jak powstają narody i jaka jest w tym procesie rola miast, książka ta będzie niezwykłą podróżą.