Wszystko, co chcesz wiedzieć. Genialne pytania i proste odpowiedzi na każdy dzień roku

Jeśli istnieje książka, która potrafi zamienić codzienne "Mamo, a dlaczego…?" w fascynującą wyprawę przez kosmos, dno oceanu, ludzkie ciało i historię wynalazków, to właśnie "Wszystko, co chcesz wiedzieć. Genialne pytania i proste odpowiedzi na każdy dzień roku" autorstwa Molly Oldfield.

Ta publikacja nie przypomina szkolnej encyklopedii, którą otwiera się tylko z obowiązku. Bardziej pasuje do niej porównanie do pudełka z niespodziankami. Otwierasz na chybił-trafił i nigdy nie wiesz, czy za chwilę trafisz na tajemnice wszechświata, sekrety zwierząt, czy zagadkę z pogranicza nauki i absurdalnego humoru. I właśnie w tym tkwi jej siła - pytania brzmią tak, jakby padły w samochodzie w drodze do przedszkola, podczas kąpieli albo pięć minut po zgaszeniu światła.
Każdy dzień roku ma własne pytanie i odpowiedź. Krótką, konkretną, ale nie banalną. To nie są suche definicje, raczej miniopowieści, które tłumaczą świat bez zadęcia i bez traktowania młodego czytelnika z góry. Można czytać systematycznie, dzień po dniu, ale prawdopodobieństwo, że skończy się na jednym pytaniu, jest mniej więcej takie jak na zjedzeniu jednego chipsa z otwartej paczki.

Publikacja wyrasta z popularnego podcastu Everything Under the Sun, w którym dzieci z całego świata zasypywały autorkę pytaniami. Dzięki temu w książce nie ma "sztucznej ciekawości". To nie dorosły wymyślił, co dzieci powinny wiedzieć, to dzieci powiedziały, co naprawdę chcą wiedzieć. Efekt? Pytania są czasem zaskakująco mądre, czasem rozbrajająco zabawne, a czasem… egzystencjalne na poziomie filozofów. Jedynym minusem, jaki zauważyłam podczas czytania, jest sposób podawania niektórych długości czy odległości. Pojawiają się konkretne wartości (np. 10 metrów), które dla dziecka mogą być dość abstrakcyjne, zwłaszcza jeśli nie ma ono jeszcze wyobrażenia, jak "dużo" to w praktyce. Bez porównania do czegoś znanego (np. długości autobusu czy boiska) taka informacja może być trudna do zwizualizowania i mniej zrozumiała dla młodszych czytelników.

Najcenniejsze w tej książce jest to, że rzadko kończy się na przeczytaniu odpowiedzi. Jedno pytanie uruchamia kolejne, potem następne i nagle okazuje się, że zamiast szybkiej lektury mamy rodzinne mini-seminarium o życiu, świecie i wszystkim pomiędzy. To trochę jak iskra, która zapala ognisko ciekawości. Oprawa graficzna robi ogromną robotę. Kolory są ciepłe i przyjazne, rysunki pełne detali, ale nieprzeładowane. Nie przytłaczają tekstu — raczej zapraszają do niego, jakby mówiły: "Hej, chodź, tu jest coś ciekawego". To jedna z tych książek, które dzieci nie tylko czytają, ale też długo oglądają. Jest to zdecydowanie książka dla dzieci, które pytają non stop, dla rodziców, którzy czasem nie wiedzą, co odpowiedzieć, dla nauczycieli szukających inspiracji i dla dorosłych, którzy potajemnie też lubią wiedzieć "dlaczego".

"Wszystko, co chcesz wiedzieć" to nie tylko książka, która odpowiada na pytania, ona daje pozwolenie na ich zadawanie. Pokazuje, że zdziwienie światem to nie etap do "wyrośnięcia", ale coś, co warto pielęgnować całe życie. Bo może największą wartością tej książki nie jest to, że dostarcza odpowiedzi, tylko to, że sprawia, iż chce się zadawać kolejne pytania.