Sybir. Dzieje polskich zesłańców XVIII – XX w.

Za co los był tak niełaskawy dla tysięcy Polaków, którzy za miłość do ojczyzny, walkę o jej wolność i przywiązanie do katolickiej wiary byli wysyłani na Syberię? Ta przejmująca książka Marka Klecela w dramatyczny sposób opisuje losy najlepszych synów narodu polskiego, surowo karanych przez carat za każdy przejaw oporu, począwszy od przygotowywania powstań, przez zamachy, po czytanie książek o patriotycznym wydźwięku. Już w XVIII wieku niektórzy Polacy wierzyli, że protekcja mocarstw jak Moskwa czy Prusy może przynieść im korzyści. Niestety, okazało się to złudne, a tragiczne wydarzenia takie jak konfederacja targowicka, Insurekcja Kościuszkowska i rozbiory Polski były bolesnym przypomnieniem, że to, co miało być pomocą, szybko przekształciło się w brutalność i wyzysk. W XVIII wieku zaczęły się deportacje na Sybir, gdzie wielu z najszlachetniejszych przedstawicieli polskiego narodu dotykały straszliwe warunki — głód, choroby, ciężka praca. Rosyjskie władze, chętne do przejmowania majątków zesłańców, wzbogacały się ich kosztem, a Polacy wracając, często nie mieli już do czego wrócić. Mimo to, wielu z nich wyróżniało się edukacją i kreatywnością, co pozwalało niektórym stać się wybitnymi badaczami Syberii i jej mieszkańców. Marek Klecel, ekspert w dziedzinie historii syberyjskich zesłańców, przedstawia fascynujące historie Polek, Polaków i całych rodzin, od XVIII-wiecznych biskupów po braci Piłsudskich. Książka przywołuje przykłady sukcesów naukowych niektórych sybiraków i kończy się na początku XX wieku. Klecel już teraz pracuje nad kolejnym tomem, który przybliży dzieje zesłańców po przekształceniu się Rosji w ZSRR. Ta bogato ilustrowana książka to zarówno ważny fragment historii polskiego narodu, jak i ostrzeżenie dla współczesnych, by z rozwagą podchodzić do zagranicznych protektoratów.