Sprzysiężenie Katyliny. Wojna z Jugurtą

"Sprzysiężenie Katyliny i Wojna z Jugurtą" to szczegółowe opracowania historyczne, które koncentrują się na dwóch istotnych epizodach z historii starożytnego Rzymu. Pierwsze dzieło opisuje spisek kierowany przez Lucjusza Sergiusza Katylinę, mający na celu przejęcie władzy w republice, oraz kontrakcję podjętą przez senat i wojska w 63 r. p.n.e. Salustiusz, autor, miał bezpośredni wgląd w opisane środowisko i znał część jego kluczowych postaci, takich jak Cyceron czy Cezar. Zdaniem profesora Kazimierza Kumanieckiego, "Sprzysiężenie Katyliny" wyróżnia się na tle innych rzymskich dzieł historycznych nie tylko doskonałym stylem, ale także nowatorskim podejściem do opisywanych wydarzeń.

Druga rozprawa Salustiusza poświęcona jest konfliktowi Rzymu z Numidią, królewskim państwem północnoafrykańskim pod rządami Jugurty. Autor szczegółowo relacjonuje przyczyny oraz przebieg tej wojny, rozgrywającej się w latach 111-105 p.n.e. Oba te traktaty stanowią cenne źródło wiedzy o wydarzeniach późnej republiki rzymskiej. Inspirując się dziełami Tukidydesa, Salustiusz wzbogaca opowieść o własne obserwacje i przemyślenia, ostro oceniając rzymską politykę i społeczeństwo, zwłaszcza krytykując postępującą demoralizację arystokracji.

Obecne wydanie prac Salustiusza zawiera obszerny wstęp profesora Kumanieckiego, dwie mapy, przypisy, ilustracje, genealogiczne drzewo władców Numidii oraz indeksy imion i nazw geograficznych i etnicznych, co czyni lekturę jeszcze bardziej wartościową dla każdego interesującego się starożytną historią.