Śmierć w bunkrze. Opowieść o moim ojcu

Sbarramento di Brennero, położone na przełęczy Brenner w pobliżu granicy austriacko-włoskiej, stało się sceną makabrycznego odkrycia 6 kwietnia 1947 roku, gdy przy wejściu do bunkra znaleziono ciało mężczyzny. Śledztwo ujawniło jego tożsamość: to dr Gerhard Bast, urodzony w 1911 roku w Gottschee, oficer SS, członek Gestapo, poszukiwany przez policję w Linzu jako zbrodniarz wojenny. Był ojcem Martina Pollacka.Martin Pollack w swojej książce zanurza się w przeszłość swojej rodziny, odsłaniając nieznane dotąd aspekty historii Europy w pierwszej połowie XX wieku. Z ogromnym zaangażowaniem bada losy swoich przodków, próbując wyjaśnić, czy możliwy był inny bieg wydarzeń. Rozważa, czy rodzina mogła uniknąć radykalizacji swoich poglądów i dlaczego milczenie na temat jego ojca z czasem stawało się coraz bardziej przytłaczające. Dzieło to jest również głęboką refleksją nad ciężarem pochodzenia, którego nie wybieramy.Książka jest jednocześnie porywająca i precyzyjna, a także naukowo rzeczowa. Niemniej jednak, na pierwszy plan wysuwa się jej humanistyczny wymiar, ukazujący kontrolowany ból i próbę pogodzenia się z trudną prawdą. Komentarze takich znawców jak Claudio Magris, Ulrich Weinzierl oraz Andreas Breitenstein podkreślają niezwykłą głębię tej pracy, opisując ją jako monumentalną opowieść reporterską i refleksyjny esej o mentalności.Gabrielle von Arnim nazywa tę książkę przygnębiającą, ale jednocześnie mądrą i doskonale udokumentowaną, podczas gdy Piotr Kitrasiewicz zauważa, że stanowi ona przejmujący rozrachunek z przeszłością i pangermańskim dziedzictwem. Pollack nie waha się nazywać swego ojca zbrodniarzem, co nadaje książce dodatkowy ciężar emocjonalny, zwłaszcza w kontekście publicznego wyznania, jak podkreśla Zbigniew Bauer.