Rewolwer obok Biblii

Jeśli ktoś chce zrozumieć, „w co wierzy Ameryka”, ta książka będzie świetnym punktem wyjścia – nie jako zamknięta odpowiedź, ale jako zaproszenie do dalszego poznawania tego kraju. Maciej Jarkowiec prowadzi czytelnika w sposób nielinearny. Jeden fragment przenosi nas w teraźniejszość, drugi w odległą przeszłość, trzeci w osobistą historię autora. Z początku bywa to dezorientujące, ale z czasem widać, że ma to swój sens. To mozaikowa struktura, w której przeszłość i teraźniejszość nakładają się na siebie, tworząc obraz kraju nieustannie żyjącego własnymi sprzecznościami. Ameryka w tej książce nie jest ani czarno-biała, ani jednolita – i chyba właśnie to czyni ją tak fascynującą. To reportaż, który naprawdę otwiera oczy – szczególnie na tematy, o których w Polsce mówi się niewiele: o współczesnym życiu rdzennych mieszkańców, absurdach amerykańskiego prawa, codzienności zapomnianych prowincji czy mrocznych epizodach historii, które do dziś kształtują mentalność USA.
Dużą rolę odgrywa tu sam autor, który nie kryje własnych doświadczeń i osobistych refleksji. Dla jednych to będzie zaleta, dla innych wada, bo chwilami autobiograficzne fragmenty rozbijają dynamikę narracji. Autor pisze o własnych doświadczeniach z USA, o pracy i życiu za oceanem, o rodzinie rozdzielonej między dwa kontynenty. Widać w nich nie tylko wiedzę i reporterską dociekliwość, ale też emocje, wrażliwość, czasami wręcz melancholię.

To reportaż, który nie daje poczucia kompletności, ale prowokuje do myślenia. Te krótkie podrozdziały, nagłe przeskoki w czasie i tematy niedoprowadzone do końca sprawiały, że czułam niedosyt. Niektóre wątki aż proszą się o rozwinięcie, a zamiast tego zostają tylko naszkicowane. Miałam wrażenie, że autor podaje mi coś niezwykle interesującego, po czym od razu odbiera i kieruje uwagę gdzie indziej. Z drugiej strony – może właśnie o to chodziło?
To reportaż, który wymaga skupienia, cierpliwości i otwartości na nielinearną narrację. Kto chce zobaczyć Amerykę pełną kontrastów, mitów i absurdów, opowiedzianą z pasją ten znajdzie w tej książce wiele wartościowych spostrzeżeń.

Dużo miejsca poświęcone jest pamięci i mitom. Jarkowiec pokazuje, że Ameryka żyje własnymi opowieściami: o kowbojach i pionierach, o walce o wolność, o rzekomej wyjątkowości swojego narodu. Te mity, choć czasem mocno oderwane od rzeczywistości, mają realną siłę – wpływają na wybory polityczne, prawo, kulturę i tożsamość.

Jestem tym typem czytelnika, który nie za często sięga po reportaż. Tutaj nadmienię, że nie unikam tego gatunku literackiego. Preferuję znacznie inne książki. Natomiast w przypadku książki “Rewolwer zamiast Biblii” nie mogłam sobie odmówić przyjemności jej lektury.

Jest to reportaż autorstwa Macieja Jarkowca, który zabiera nas do Stanów Zjednoczonych, ale robi to w bardzo szczególny sposób. Otóż obok rozdziałów dotyczących historycznych wydarzeń w Ameryce, przeplatają się te bardziej współczesne. Dzięki temu czytelnik ma świadomość, że historie ludzi i wydarzeń, które poznaje są jak najbardziej aktualne również we współczesnym świecie. W książce znajdziemy bardzo uniwersalne treści, przez co obraz Amerykanów i Stanów Zjednoczonych jest pełniejszy i widać wyraźnie skąd wynikają pewne postawy. Mam wrażenie, że dzięki temu łatwiej jest czytelnikowi skonfrontować ten wizerunek Amerykanów ukazany w popkulturze z rzeczywistością.
“Rewolwer obok Biblii” to też osobista historia autora i jego rodziny. Ukazana jest w bardzo dobry sposób, ponieważ autor nie skupia się tylko na sobie, ale pokazuje, że pewnych sytuacji doświadczył również na sobie. Tekst okraszony jest również zdjęciami z archiwum rodzinnego autora.
Dzięki czemu książka nabiera swoistego charakteru i jest tym bardziej autentyczna. Co ciekawe, nie zatrzymujemy się w jednym miejscu. Autor stara się ukazać różne miejsca, różnych ludzi, którzy często mają zupełnie inne poglądy i system wartości. Mam nieodparte wrażenie, że Maciej Jarkowiec chciał ukazać obraz Stanów Zjednoczonych przez pryzmat ludzi tam mieszkających. Przywołuje bowiem konkretne sylwetki, ale ich nie ocenia.

Muszę przyznać, że reportaż czytało mi się bardzo dobrze. Wciągnął mnie do tego stopnia, że nie zauważyłam, kiedy pochłaniałam kolejne rozdziały. Na pewno wpłynął na moje postrzeganie Ameryki, nie jako wymarzonego miejsca do życia, ale jako przestrzeni, gdzie żyją ludzie, którzy od pokoleń zmagają się z tymi samymi problemami. Moim zdaniem jest to książka, którą powinno się przeczytać. Dzięki niej można wiele się dowiedzieć i zmienić swoją opinię na temat Ameryki.