Polacy, nic się nie stało! Polemiki z Zagładą w tle

Miliony Polaków pomagały Żydom w czasie okupacji, co było ryzykowane, ponieważ w Polsce groziła za to kara śmierci. Polska wspierała żydowskich powstańców, a Naród Polaków szczególnie zaangażował się w ratowanie Żydów, czego dowodem jest największa liczba drzewek w Jad Waszem. Polska od wieków postrzegana była jako kraj tolerancyjny, a podczas wojny społeczeństwo zdało egzamin z moralności – takie tez płyną z wielu oficjalnych przemówień polskich polityków.

Tonacja triumfująca i pełna samo-zadowolenia, jaka często pojawia się w polskiej narracji dotyczącej Zagłady, skłania do refleksji. Dzisiejsza tożsamość historyczna Polaków opiera się na pewnych mitach, szczególnie dotyczących II wojny światowej. Aby bronić tych narracji, polskie państwo nie cofnie się przed użyciem różnych środków prawnych i dyplomatycznych. Do tej walki o historię państwo angażuje licznych urzędników z IPN, Instytutu Pileckiego oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych, a także współfinansowane organizacje pozarządowe. Do jednych z najczęściej powtarzanych narracji zalicza się opowieść o masowym i zorganizowanym ratowaniu Żydów przez Polaków w czasie Zagłady.

Obrona tych przekonań opartych na zniekształceniach faktów historycznych i półprawdach nabiera z każdym rokiem coraz większej intensywności. Książka Jana Grabowskiego, zawierająca zbiór tekstów polemicznych oraz wywiadów z ostatniej dekady, rzuca światło na niezwykłe na skalę europejską wpływy polskiego państwa na proces kształtowania i przekształcania krajowej świadomości historycznej.