Periphyseon (o podziale natury). Księga 2

Niektóre koncepcje filozoficzne przybierają formy, które wnikliwie analizują naszą rzeczywistość i jej przyczyny. Tak właśnie czyni dzieło "Periphyseon" Eriugeny. Zawiera ono czteroczłonowy podział natury, który stanowi podstawę dla jego wywodów. Pierwsza forma odnosi się do Boga, postrzeganego jako źródło wszelkiego istnienia. Druga dotyczy prymordialnych przyczyn, które są fundamentem wszystkich rzeczy. Trzecia forma, związana ze światem materialnym, opisuje rzeczywistość ostatecznie zgłębianą w kontekście czasu i przestrzeni. Czwarta forma ponownie skupia się na Bogu, tym razem jako ostatecznym Kresie stworzenia.W "Periphyseonie" każda z książek pełni określoną rolę w rozwijaniu tej koncepcji. Pierwsza księga wprowadza niezbędne do dalszej dyskusji narzędzia pojęciowe. Druga księga bada naturę pierwszą – niestworzoną i stwarzającą – jaką jest Bóg jako Przyczyna wszystkiego. Trzecia księga zagłębia się w naturę drugą, stworzoną i stwarzającą, którą tworzy sfera prymordialnych przyczyn. W czwartej księdze Eriugena analizuje trzecią formę – stworzoną i niestwarzającą – obejmującą konsekwencje przyczyn prymordialnych, czyli całokształt rozłączonej rzeczywistości. Wreszcie, piąta księga skupia się na doktrynie powrotu wszystkiego do swego źródła, którym jest Bóg jako ostateczny cel, czyli jako natura niestworzona i niestwarzająca.