O malarstwie

Leonardo da Vinci niestrudzenie dążył do zrozumienia harmonii wszechświata, starając się uchwycić doskonałość otaczającego go świata: od powietrza i jego gęstości, poprzez pulsujące żyły pod skórą, aż po subtelności cienia i barwy. Jego ciekawość nie znała granic; badał różnorodne zjawiska i poszukiwał wspólnej zasady, która by je wszystkie łączyła. Leonardo wierzył, że poprzez malarstwo, które uważał za najwyższą formę sztuki, można odkryć tajemnicę wszechświata. Według niego malarstwo miało charakter dwoisty czy nawet troisty, łączący sztukę z nauką i filozofią. Uważał, że malarstwo potrafi odsłonić zasady życia, nie poprzez dosłowne odwzorowanie rzeczywistości, ale poprzez naśladowanie samych twórczych sił natury.Leonardo pisał na temat technik, które pozwalają osiągnąć najwyższy poziom iluzji rzeczywistości, fizyczny ciężar materii i wrażenie jej obecności, widzianej poprzez oko, które nazywał "oknem duszy", oraz inne zmysły. Fascynowała go jednak głównie ukryta przed ludzkim okiem natura rzeczy, tzw. natura naturans. W "Codice Atlantico" zadawał sobie pytanie: "O, Leonardo, czemu się tak trudzisz?". Z niezachwianym zapałem prowadził notatki, szkicował tuszem, kredką, ołówkiem i pędzlem. Poszukiwał sensu istnienia w przyrodzie, matematyce, geometrii, a także w najgłębszych zakamarkach ludzkiej duszy. Pragnął znaleźć uniwersalne wzorce, które łączą cały kosmos, poszukując powiązań spinających wszystko w jedną całość. Leonardo przez całe swoje życie starał się osiągnąć wielką artystyczną i filozoficzną syntezę świata, choć jego próby okazały się daremne.