Nowe Historie Literatury

Autorka przedstawia bogaty obraz genologiczny współczesnych narracji literackich, które zyskały popularność w Polsce po 1989 roku. Badane przez nią nowe formy wypierają tradycyjne syntezy historycznoliterackie, które do niedawna jeszcze dominowały w tej dziedzinie, na rzecz bardziej zróżnicowanych akademickich i nieakademickich form gatunkowych.

W książce można znaleźć omówienie innowacyjnych metod opowiadania o przeszłości literackiej, a także przekształcenia, jakie zaszły w narzędziach badawczych historyków literatury. Ponadto autorka analizuje rosnącą rolę odbiorców w tworzeniu i odbiorze nowych historii literatury. Joanna Maj, opierając się na różnorodnych pod względem metodologicznym, językowym oraz genologicznym materiałach, proponuje autorski schemat klasyfikacji nowych narracji literackich. Wyróżnia takie kategorie jak: historie enumeracyjne (np. encyklopedie, leksykony), historie podmiotowe (eseje, dzienniki), historie performatywne (przewodniki literackie, muzea), wizualne historie literatury oraz formy hybrydyczne.

Przedstawione w pracy przykłady nie dążą do stworzenia nowego, jednolitego modelu dziejów literackich. Zamiast tego oferują różnorodne fragmenty minionej rzeczywistości literackiej, które nie poddają się standardowym schematom. Nowe historie literatury sprzeciwiają się dominującym narracjom, poszukując projektów lokalnych i kontekstowo uzasadnionych. Często zacierają granice między nauką a narracją, pracami akademickimi a popularnonaukowymi, lecz zawsze są świadectwem indywidualnych doświadczeń związanych z przeszłością literacką. Joanna Maj, jako literaturoznawczyni z Uniwersytetu Wrocławskiego, prowadzi badania nad reprezentacjami wiedzy, w szczególności nad problematyką genologii pisarstwa historycznoliterackiego. Obecnie zaangażowana jest w projekt komparatystyczny "Literacki bedeker", gdzie eksploruje poetykę przewodników turystycznych.