Noc prawdy

Po pierwszym tomie zostało mi jedno konkretne pytanie: no dobrze, ale co właściwie z tą klątwą? Bo sam pomysł na Wioskę Małą, w której przez czterysta lat ludzie nie potrafią przetrwać jednego dnia bez kłamstwa, miał w sobie coś bardzo polskiego i bardzo zabawnego. W „Nocy prawdy” Anna M. Brengos nie udaje, że czytelnik pamięta każdy szczegół poprzedniej części, tylko od razu odkurza całą historię. Jest zielarka, jest dawna krzywda, jest święty Nikodem, jest warunek zdjęcia klątwy. Krótko mówiąc, człowiek nie musi przekopywać półki ani własnej pamięci, żeby wrócić do tej wsi. I dobrze, bo moja pamięć, odkąd człowiek przekroczył pewien wiek, potrafi przechować tekst reklamy sprzed trzydziestu lat, ale nazwisko bohatera z książki czytanej zimą już niekoniecznie.

Tym razem jednak klątwa schodzi trochę na bok. Nadal jest, nadal ciąży nad całą okolicą jak listopadowa mgła nad polem, tylko fabuła bardziej kręci się wokół Eulalii. Pojawia się w deszczową noc, przemarznięta, przestraszona i od razu wiadomo, że z tą kobietą przyjechało do Wioski Małej coś więcej niż walizka. Ma zamieszkać w domu po Zatopkach, zostaje weterynarką, a potem zaczynają się rzeczy, przez które normalna osoba pewnie spakowałaby się po dwóch dniach i wróciła tam, skąd przyjechała. Tyle że Eulalia nie jest z cukru. Ma charakter, nie daje sobie wejść na głowę, a przy tym nie robi z siebie niezniszczalnej bohaterki z serialu. Dobrze mi się jej słuchało, bo ma w sobie ten rodzaj energii, którego potrzeba w miejscu, gdzie każdy sąsiad wie, kto kupił nową pralkę, ale wszyscy udają, że nie słyszeli nocnego hałasu.

Wioska Mała jest tu właściwie osobną postacią. Taką polską, z całym dobrodziejstwem inwentarza. Z plotkami, uprzedzeniami wobec przyjezdnych, wzajemnym zaglądaniem przez płot, ale też z ludźmi, którzy w razie czego potrafią stanąć obok siebie. Nie będę robić z tego sielanki, bo Brengos nie maluje obrazka z cepeliowskiej pocztówki. Jest trochę ciemnych interesów, trochę strachu, jest mafia, ukryty skarb, ślady dawnych spraw i ludzie, którzy naprawdę nie chcą, żeby ktoś zaczął zadawać niewygodne pytania. Przez moment miałam nawet wrażenie, że autorka do jednego garnka wrzuciła zdecydowanie za dużo składników. Klątwa, zagrożenie dla Eulalii, sprawa mafii, poszukiwania, wątek chłopca, relacje między mieszkańcami. A jednak ten garnek ostatecznie nie wykipiał. Może dlatego, że Brengos nie sili się na wielki, mroczny kryminał. To ma być przygoda z przymrużeniem oka i w tej konwencji działa.

Babcia Joanna nadal trzyma poziom. Są bohaterowie, którzy niby nie muszą robić wiele, a i tak wystarczy, że pojawią się w scenie, żeby od razu zrobiło się ciekawiej. Babcia jest właśnie taka. Zuzanna też dobrze się odnajduje w tej całej układance, tylko w „Nocy prawdy” to Eulalia i Miron dostają więcej przestrzeni. Miron mnie trochę zaskoczył, bo początkowo można go było odbierać dość powierzchownie, a potem dostał kilka momentów, w których wypada znacznie lepiej. Nie napiszę, że nagle stał się moim ulubieńcem, bo Babcia nadal nie ma konkurencji, ale przestałam widzieć w nim tylko element wiejskiego krajobrazu.

Czy wszystko jest tu dopięte na ostatni guzik? Nie. Czasami dialogi idą mocno w stronę komedii i nie każdy żart trafił we mnie tak samo. Były sceny, w których przestawałam się zastanawiać nad zagrożeniem, bo cała uwaga szła w słowne przepychanki. Wątek kryminalny też nie jest taki, żeby siedzieć z notatnikiem i rozpisywać alibi. Kto oczekuje ponurego dochodzenia, realistycznej pracy policji i napięcia budowanego do ostatniej kropki, niech raczej nie idzie tą drogą. Ale ja nie tego tu szukałam. Chciałam wrócić do ludzi, którzy są trochę dziwni, trochę uparci i zaskakująco dobrze radzą sobie w sytuacjach, gdzie normalny człowiek powinien zadzwonić po pomoc, a nie jeszcze dorzucić własną teorię.

„Noc prawdy” wypadła mi lepiej od „Dnia prawdy”, właśnie dlatego, że mniej czasu spędza na ustawianiu pionków. Autorka nie musi już przedstawiać całego świata, więc szybciej przechodzi do zamieszania. To drugi tom serii o rodzinie Nowaków, ma 304 strony i najlepiej czytać go po pierwszej części, bo wtedy relacje, żarty oraz historia klątwy mają zwyczajnie więcej sensu. Nie jest to książka, która wymaga wolnego weekendu, ciszy i skupienia godnego egzaminu. Raczej taka, przy której można odpocząć, czasem prychnąć pod nosem, a potem pomyśleć, że jednak dobrze, iż we własnej miejscowości nie ma corocznego Dnia Prawdy. Przynajmniej mam taką nadzieję.