Nieznośny ciężar tajemnic

„Nieznośny ciężar tajemnic” zostawiło mnie z bardzo mieszanymi uczuciami i chyba właśnie dlatego tak długo nie umiałam o tej książce nic sensownego napisać. To nie jest ten przypadek, kiedy człowiek zamyka powieść i od razu wie, czy mu się podobało, czy nie. U mnie to raczej szło falami. Najpierw było rozczarowanie. Potem irytacja. Potem zaciekawienie. A na końcu coś na kształt żalu, że nie weszłam w tę historię tak głęboko, jak być może powinnam. Bo mam poczucie, że Samantha Young naprawdę chciała tutaj powiedzieć coś ważnego o dorastaniu, tożsamości, wstydzie i przyjaźni, tylko ja długo nie mogłam przebić się przez sposób, w jaki to wszystko zostało podane.

Przez sporą część lektury miałam wrażenie, że autorka skacze z jednego wydarzenia do drugiego. Jakby między ważnymi scenami brakowało mi jeszcze kilku spokojniejszych momentów, kilku oddechów, kilku drobnych nici, które lepiej połączyłyby całość. Nie chodzi nawet o brak akcji, raczej o brak pewnej płynności emocjonalnej. Dostawałam scenę, potem kolejną, potem znowu coś mocnego, a ja wciąż czułam, że jeszcze nie zdążyłam dobrze pobyć w tym, co było przed chwilą. To nie jest książka napisana źle. To raczej książka napisana w rytmie, który mnie osobiście nie do końca odpowiadał.​

A jednak nie potrafię jej po prostu zbyć wzruszeniem ramion. Bo kiedy już trochę opadło moje początkowe rozdrażnienie, zaczęłam widzieć rzeczy, które Young zrobiła naprawdę dobrze. India, Eloise i Finn to nie są bohaterowie jednowymiarowi. Każde z nich niesie w sobie inny rodzaj uszkodzenia. India próbuje odnaleźć się w nowym środowisku, gdzie od pierwszej chwili czuje się gorsza, nie na miejscu, zepchnięta na margines. Eloise z zewnątrz wygląda jak dziewczyna, której można zazdrościć wszystkiego, a tymczasem pod tą fasadą kryje się coś znacznie bardziej kruchego. Finn natomiast długo wydaje się po prostu arogancki i łatwy do zaszufladkowania, ale również on nosi ciężar, którego nie da się zredukować do pozy szkolnego bad boya. I chyba właśnie tu tkwi największa wartość tej powieści. Nie w samym romansie, choć on oczywiście jest ważny, tylko w tym trójkącie emocjonalnym, który tworzą bohaterowie. To jest historia o trzech duszach zranionych na różne sposoby. O tym, jak ludzie budują sobie maski, żeby przeżyć szkołę, rodzinę, środowisko i oczekiwania innych. O tym, że czasem czyjaś opryskliwość jest tylko źle założonym plastrem na ranę, a czyjeś wycofanie nie wynika z chłodu, tylko z lęku przed kolejnym odrzuceniem.

Jako czytelniczka po przejściach szczególnie mocno reaguję na historie, w których bohaterowie próbują utrzymać fason, choć w środku wszystko im się sypie. W młodości czytałam takie książki bardziej jak romantyczne opowieści. Teraz czytam je przez zupełnie inny filtr. Interesuje mnie nie tylko to, kto z kim będzie, ale też jaką cenę płaci się za milczenie, za udawanie, za chowanie prawdy o sobie. I pod tym względem „Nieznośny ciężar tajemnic” naprawdę ma coś do zaoferowania. Young porusza ważne tematy: przemoc emocjonalną, samotność, presję społeczną, samoakceptację, tolerancję i jej brak. Nie wszystko rozwija z równą mocą, ale trudno odmówić jej ambicji, żeby opowiedzieć o czymś więcej niż tylko szkolnym zauroczeniu.

Nie ukrywam jednak, że przez długi czas przeszkadzał mi jeden element. Ta tak zwana „trzecia osoba” w historii. Miałam poczucie, że książka sugerowała mi inny rozkład emocji, a tymczasem pewne napięcia relacyjne zostały rozpisane w sposób, który zwyczajnie mi nie leżał. Nie dlatego, że był zły sam w sobie, tylko dlatego, że nie tego się spodziewałam. A kiedy czytelnik przez pół książki walczy z własnym nastawieniem, trudniej mu w pełni zanurzyć się w opowieści. To chyba największy pech tej powieści w moim odbiorze. Nie tyle sama treść, ile zderzenie treści z oczekiwaniem.​

Mimo tych zastrzeżeń nie mogę powiedzieć, że to książka obojętna. Obojętne książki od razu wypadają z głowy, a ta nie wypadła. Wracam myślami do Indii i do tego, jak bardzo pragnęła przynależeć. Wracam do Eloise, która na pierwszy rzut oka wydaje się mieć nad wszystkim kontrolę, a jednak nie ma jej prawie nad niczym. Wracam do Finna, którego łatwo ocenić za szybko. I myślę sobie, że gdybym przeczytała tę powieść w innym momencie, z innym nastawieniem, może wyciągnęłabym z niej znacznie więcej. Bo pod warstwą niedosytu naprawdę siedzi dobra, poruszająca historia o młodych ludziach, którzy wchodzą w dorosłość, trzymając się siebie, choć każdy z nich boi się, że prawda o nim może wszystko zniszczyć.