Najpiękniejszy klejnot w carskiej koronie

Gruzińska historia to mozaika dramatycznych konfliktów i wybitnych osiągnięć. Z jednej strony, kraj ten doświadczał brutalnych wojen, wymagających ogromnej wytrwałości zarówno fizycznej, jak i moralnej. Z drugiej strony, w pewnych okresach udawało się osiągnąć polityczną i terytorialną jedność, co sprzyjało rozwojowi miast, nauki, kultury i edukacji. Jak podkreśla prof. Roin Metreweli, znakomity gruziński historyk, losy Gruzji były nierozerwalnie związane z sytuacją międzynarodową. Gruzini często musieli stawiać czoła wyzwaniom wynikającym z ich geopolitycznego położenia w strefie rywalizacji potężnych mocarstw.Kraj przez wieki znajdował się pomiędzy młotem Rzymu, Bizancjum i Turków osmańskich a kowadłem Persji i Arabów. Choć konflikty te były nieustanne, żadna ze stron nie osiągnęła ostatecznego zwycięstwa. W X wieku w regionie pojawili się Rusowie z północy. Choć początkowo ich działania były jedynie epizodami, kilkaset lat później wrócili, tym razem próbując zbudować bardziej trwałą obecność, przedstawiając się jako wybawcy i przyjaciele Gruzji, chcący uwolnić ją od turecko-perskich wpływów.Rosyjskie panowanie miało swoje plusy i minusy. Chociaż Gruzja zyskała szansę na rozwój narodowy, ograniczenia narzucane przez rosyjską administrację często hamowały ten proces. Mimo to, gruziński duch pozostał niespokojny i dynamiczny, co stanowiło kontrast do niezdarnych i wyrachowanych działań zaborców.Opisuje to wszystko książka, która nie tylko zachwyci miłośników Gruzji. Jest również adresowana do tych, którzy mają sentyment do Polski, gdyż XIX-wieczna Gruzja pełna jest polskich akcentów, pojawiających się w najmniej oczekiwanych kontekstach. Autor tej pracy, Jerzy Rohoziński, to historyk i antropolog kulturowy, znany z wielu publikacji dotyczących historii i transformacji religijności w regionach postsowieckich. Jego związki z Gruzją sięgają czasu, gdy koordynował polskie programy współpracy w tym kraju, co pozwoliło mu zdobyć unikalną wiedzę o jego kulturze i historii.