Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa

Wczesnym rankiem 7 maja 1977 roku w jednej z kamienic przy ulicy Szewskiej w Krakowie odkryto ciało Stanisława Pyjasa, studenta polonistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pyjas był zaangażowany w działalność nieformalnej grupy studenckiej, która nawiązała kontakt z Komitetem Obrony Robotników, co nie umknęło uwadze Służby Bezpieczeństwa. Zastraszanie, inwigilacja oraz obecność tajnych informatorów wśród studentów sprawiły, że natychmiast pojawiły się podejrzenia, iż śmierć Pyjasa jest wynikiem działań bezpieki. Tydzień po jego śmierci, 15 maja, przyjaciele Pyjasa zorganizowali żałobny marsz, który przeszedł ulicami Krakowa, aby na końcu, pod Wawelem, powołać do życia Studencki Komitet Solidarności, pierwszą jawnie działającą organizację opozycyjną krakowskich studentów.

Cezary Łazarewicz, korzystając z protokołów, notatek służb bezpieczeństwa, milicji i prokuratury, a także ze wspomnień uczestników i świadków tamtych wydarzeń, odtworzył szczegółowy przebieg oraz kontekst śledztwa w sprawie śmierci Pyjasa. Łazarewicz ukazał nie tylko mechanizmy działania państwowych służb, ale także ich zakulisowe interesy i cele, oraz wpływ, jaki miały na nie decyzje ich przełożonych. Autor opisał również członków ruchu wolnościowego, śledząc ich losy po tragicznych wydarzeniach. Książka "Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa" to także opowieść o wielkiej przyjaźni, którą zniszczyła niepojęta zdrada. Jak zauważył profesor Antoni Dudek, mimo że sądził, że zna sprawę śmierci Pyjasa dobrze, lektura tej książki ukazała mu, jak wiele jeszcze było do odkrycia. Cezary Łazarewicz po raz kolejny potwierdził swoje mistrzostwo w opisywaniu historii w formie reportażu.