Muranowskie

Kolekcjonerska seria "Krótkich Form" przenosi czytelnika do symbolicznej warszawskiej dzielnicy Muranów za sprawą zbioru literackich miniatur autorstwa Jerzego Jarskiego. Autor zachwyca swoim nowoczesnym podejściem do wspomnień, łącząc czułość z precyzją, humor z wiernością, a wszystko to bez popadania w sentymentalizm. Język, którym posługuje się Jarski, emanuje poetyckimi obrazami. Dziecięca, wręcz magiczna, topografia ulic takich jak Dzielna, Karmelicka, Nowolipie, Leszno, Smocza czy Spokojna (potocznie nazywanej przez chłopaków ulicą Grabarzy ze względu na bliskość dwóch cmentarzy: Żydowskiego i Starych Powązek) tworzy tło dla wspomnień o zabawach na gruzowisku pozostałym po Powstaniu w Getcie Warszawskim. Dzieci odnajdowały tam nietuzinkowe przedmioty: koraliki z fabryki sztucznej biżuterii oraz przerdzewiałe części broni czy spłonki do butelek zapalających. Tym, co wyróżnia Jarskiego, jest jego sugestywność opisu, w której ożywają przeróżne dźwięki i obrazy, jak krzyk wiejskiej baby "Jagody, jagody, jagooo...", brzęk kowadełka wędrownego ostrzyciela, podwórkowe orkiestry czy krótkie fryzury u fryzjera. Autor przywołuje także wspomnienia rycerskich krucjat inspirowanych filmem "Krzyżacy" oraz faktów związanych z peerelowskim mundurkiem szkolnym. Jednym z ciekawszych wątków jest opowieść o cudzie na Nowolipkach, gdzie na kościelnej wieży miała ukazać się Matka Boska, oraz przesuwaniu kościoła na szynach, o czym było głośno w Warszawie. Unikalne wrażenia z dzieciństwa pojawiają się w refleksjach autora, który odwiedzając swoje ulubione miejsca, dostrzega, jak czas zmienia percepcję przestrzeni: "Z biegiem lat przestrzeń kurczy się jak winogrono w rodzynkę i jak ona staje się słodka." Zbiór balladowych wspomnień wzbogaca przejmująca historia "Dziewczyna z Karmelickiej," której zdjęcie z 1941 roku wykonane przez sierżanta Wehrmachtu przedstawia młodą kobietę w eleganckiej garsonce. Ten opowiadanie stanowi wyraźny kontrapunkt dla sielankowego dzieciństwa. Całość zamyka miniatura "Trzepak," będąca symbolem podwórkowego życia, gdzie dzieci bawiły się i rozmawiały, tworząc miejsca pełne tajemniczych "sekretów." Jerzy Jarski (ur. 1949), absolwent polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, to dziennikarz, redaktor i wydawca, związany niegdyś z poetycką grupą "Stajnia." Debiutował w 1972 roku w miesięczniku "Merkuriusz." Publikował w wielu czasopismach, współtworząc między innymi "Kalendarium II Rzeczypospolitej" oraz prowadząc blog "Słowobraz." Obecnie współredaguje literackie czasopismo "Rękopis."