Mój przyjaciel król. Literacki portret życia i panowania Stanisława Augusta

Stanisław Poniatowski, syn generała Stanisława Poniatowskiego i Konstancji z Czartoryskich, urodził się w 1732 roku. Wychowywany przez rodziców i słynnych Czartoryskich, był od młodości przygotowywany do roli króla Rzeczypospolitej, którą miał objąć po śmierci Augusta III Sasa. Gaston Fabre, przenikliwy autor, przedstawia życie Poniatowskiego w sposób, który łączy szczegółową analizę z silnym narracyjnym zacięciem. Kreśląc obraz władcy, który świadomie zarządzał sytuacją polityczną w kraju i poza jego granicami, Fabre rysuje skomplikowane losy Stanisława Augusta z wykorzystaniem autentycznych dokumentów, listów i wspomnień.Gdy w 1764 roku Stanisław został koronowany na króla, Rosja pozostawała pod rządami carycy Katarzyny II, która miała duży wpływ na politykę Rzeczypospolitej. W kraju funkcjonował ograniczony system polityczny, gdzie bez rosyjskiej zgody niewiele można było zmienić, na co wcześniej, w 1717 roku, zgodził się sejm, akceptując Rosję jako gwaranta ustroju i limitując liczebność armii do 18 tysięcy żołnierzy. Stanisław mimo to przyjął koronę, przekonany, że ma konkretny program, który miał swe korzenie w planach z 1744 roku, nakreślonych przez jego ojca.Od momentu koronacji młody król energicznie rozpoczął działalność reformatorską, napotykając na silny opór ze strony potężnych rodów magnackich, takich jak Potoccy czy Radziwiłłowie, których interesy były zagrożone reformami. Pomimo tych trudności, Stanisław August zdołał wychować elitę intelektualną, która przyczyniła się do ukształtowania tożsamości narodu. Choć państwo upadło, duch Rzeczypospolitej przetrwał w świadomości jego obywateli.