Miłosierne oszustwa? O roli dzieł sztuki w zarządzaniu epidemiami w epoce nowożytnej

Giovanni Battista della Porta dostrzegał, że sztuka nie tylko potrafi odwzorowywać naturę, lecz także kreować alternatywne rzeczywistości, w których człowiek może odnaleźć większy komfort niż w realnym świecie. W czasach epidemii różne dziedziny sztuki pełniły funkcje przekonywania społeczności, że władze – zarówno kościelne, jak i świeckie – są w stanie skutecznie kontrolować sytuację i zminimalizować skutki zarazy. W epoce nowożytnej architektura, malarstwo i rzeźba odegrały zasadniczą rolę w zarządzaniu epidemią, co opisywał Lodovico Antonio Muratori. Zabiegi te miały duże znaczenie społeczne, dlatego wybitni artyści byli angażowani do realizacji "przeciwepidemicznych" projektów. Tworzyli plany lazaretów, wizerunki świętych opiekujących się zdrowiem, malowidła upamiętniające pokonanie epidemii oraz kościoły i kolumny wotywne jako wyraz wdzięczności za zakończenie nieszczęść. Książka dokumentuje setki takich dzieł oraz dramatyczne okoliczności ich tworzenia. Piotr Krasny, profesor w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalizuje się w badaniach nad sztuką nowożytną, zwłaszcza tą z terenów wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Analizuje teorię sztuki religijnej i ideowe aspekty ochrony dziedzictwa kulturowego od XV do XIX wieku. Jego prace, takie jak "Figury obecności i nieobecności" oraz "Mediolańskie instrukcje o budynkach i sprzętach kościelnych", mają istotne znaczenie w tej dziedzinie. Został niedawno uhonorowany medalem "Plus ratio quam vis" przez rektora UJ.