Między Respondere i Imputatio. Martina Heideggera i Józefa Tischnera hermeneutyka odpowiedzialności w horyzoncie ontologii, agatologii i aksjologii

Chociaż odpowiedzialność jest pojęciem powszechnie używanym we współczesnym języku, dopiero niedawno zaczęto badać ją z perspektywy naukowej. Zazwyczaj postrzega się ją jako przyjmowanie konsekwencji za określone działania lub decyzje, choć w rzeczywistości jest to głębsza kwestia relacji między jednostką a innymi ludźmi. Ta książka zajmuje się zagadnieniem odpowiedzialności w ujęciu Heideggera, który łączy ją z ontologicznym pytaniem dotyczącym istnienia. Tylko na gruncie bycia możliwe jest zrozumienie odpowiedzialności w wymiarach etycznych czy prawnych. Heidegger nie analizuje odpowiedzialności w kontekście stricte prawnym czy etycznym; skupia się raczej na jej podstawowym wymiarze, wynikającym z doświadczenia własnego bycia.

Oprócz perspektywy Heideggera, książka przedstawia również poglądy Tischnera. W przeciwieństwie do Heideggera, Tischner widzi fundamentalne doświadczenie odpowiedzialności już na poziomie etycznym, podczas kontaktu z drugim człowiekiem. Chociaż na pozór podejścia te różnią się od siebie, pytanie o źródłowość odpowiedzialności sprawia, że także dla Tischnera ważne jest przemyślenie tego z perspektywy ontologicznej. Tischner poprzedza tę refleksję doświadczeniem agatologicznym, które oznacza pewnego rodzaju otwartość i empatię. Z tego doświadczenia wynika niezgoda na cierpienie drugiej osoby i pragnienie zmiany świata, aby to, co istnieje, było zgodne z tym, co powinno być.