Między czeskim utrakwizmem a rzymską ortodoksją

W XV wieku Centralna i Wschodnia Europa, interpretowana jako „Młodsza Europa” przez Jerzego Kłoczowskiego, zaczęła zmniejszać dystans dzielący ją od zachodnich regionów kontynentu. Ten rozległy obszar, rozciągający się od Morza Bałtyckiego aż po Adriatyk i Morze Czarne, zaczął doganiać Zachód pod względem liczby ludności, gospodarki oraz kultury, co miało wpływ na jego rozpoznawalność i zrozumienie. W tamtych czasach uwagę przyciągały ważne przemiany, takie jak rewolucja husycka w Czechach, wzrost siły dynastii Jagiellonów, przemiany w dominacji nad Bałtykiem oraz narastające niebezpieczeństwo ze strony Imperium Osmańskiego. Przez ponad dwie dekady ambitne dążenia hegemoniczne w tej części Europy były realizowane przez utalentowanego króla Węgier, Macieja Korwina.Jednym z kluczowych problemów politycznych w Europie Środkowej pod koniec XV wieku była walka o Czechy w latach 1468-1479. Na początku konflikt ten był prowadzony pod sztandarem obrony katolicyzmu przez węgierskiego króla Macieja Korwina przeciwko utrakwistycznemu królowi Czech, Jerzemu z Podiebradów. Od 1471 roku konflikt ten przerodził się w rywalizację między dynastią jagiellońską a Korwinem o przejęcie tronu po Jerzym.Spór ten miał wiele aspektów. Początkowe silnie religijne motywacje, podsycane przez papiestwo i Kościół oraz utrakwistów, z czasem ustępowały miejsca kwestiom politycznym i dynastycznym. Konflikt ten ujawniał zderzenie przeciwstawnych koncepcji, takich jak dziedziczność władzy i elekcyjność tronu, suwerenność państwowa wobec papiesko-cesarskiego uniwersalizmu, a także myślenie w terminach dynastyczno-państwowych oraz wczesnych form świadomości narodowej. Wszystko to działo się w cieniu tureckiego zagrożenia oraz skrzyżowanych interesów politycznych Habsburgów, kurii rzymskiej i sąsiednich niemieckich dynastii.Polska uczestniczyła w tym konflikcie jako część długofalowych starań dynastii jagiellońskiej rozpoczętych na początku XV wieku, mających na celu zdobycie tronów w Pradze i Budzie. Te działania były motywowane nie tylko ambicjami dynastycznymi, ale również potrzebą obrony południowych granic Polski przed możliwym sojuszem Czech i Węgier z Zakonem Krzyżackim. Na Węgrzech te starania budziły nadzieję na wsparcie przeciwko Turkom, podczas gdy w Czechach, wzmocniły poczucie słowiańskiej wspólnoty po rewolucji husyckiej i oczekiwano umocnienia osiągnięć religijnych utrakwistów.