Michał hr. Tyszkiewicz (1828–1897). Wybitny kolekcjoner antyku: między Włochami a Francją

Michał Tyszkiewicz, urodzony w Wołożynie koło Mińska w 1828 roku, a zmarły w Rzymie w 1897, był znakomitym kolekcjonerem i znawcą sztuki antycznej. Jako pierwszy Polak, w latach 1861–1862, zorganizował wyprawę prowadzącą do wykopalisk w Egipcie i Nubii. Wynikiem tej ekspedycji była praca zatytułowana "Dziennik podróży do Egiptu i Nubji", której pierwsza część została opublikowana w Paryżu w 1863 roku, a pełne wydanie ukazało się w 1994 roku. Cennym efektem jego badań był dar 194 egipskich antyków przekazanych Muzeum Luwru, co zostało uhonorowane wyryciem jego nazwiska w rotundzie Apollina wśród najważniejszych donatorów muzeum. W 1865 roku Tyszkiewicz zamieszkał w Rzymie na stałe, gdzie intensywnie gromadził kolekcję, w skład której wchodziły starożytne gemmy, numizmaty, ceramika, wyroby ze srebra i szkła, złota biżuteria oraz rzeźby z brązu i marmuru. Dzięki swej działalności zdobył znaczącą renomę w świecie nauki. Jego zbiory należały do najbogatszych w Europie drugiej połowy XIX wieku. Dzieła, które kiedyś były częścią jego kolekcji, można dziś podziwiać w takich instytucjach jak Luwr, British Museum, Ny Carlsberg Glyptotek w Kopenhadze, Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku, Museum of Fine Arts w Bostonie oraz Muzeum Narodowe w Warszawie. Niedawno wydana publikacja będąca pierwszą monografią biograficzną o Tyszkiewiczu, korzysta z dotąd niepublikowanych materiałów archiwalnych, korespondencji, katalogów aukcyjnych oraz rzadko cytowanej literatury historycznej, przywraca mu należne miejsce w dziejach europejskiej kultury, uznając go za jedną z kluczowych postaci w kolekcjonerstwie i międzynarodowym handlu antykami XIX wieku.