Ukraińskie stulecie 1914-2014. Szkice historyczne

Książka autorstwa Tadeusza A. Olszańskiego to fascynujący zestaw esejów na temat historii i współczesności Ukrainy. Rozpoczyna się w samym sercu kraju, na kijowskim Majdanie Niezależności, a następnie prowadzi czytelnika przez wydarzenia związane z ukraińską rewolucją niepodległościową sprzed stu lat oraz odzyskaniem suwerenności w 1991 roku. Autor porusza również próbę zjednoczenia ukraińskich Kościołów prawosławnych. W książce znajdziemy refleksje dotyczące kluczowych elementów tożsamości współczesnych Ukraińców, takich jak Taras Szewczenko, Hołodomor oraz katastrofa czarnobylska. Ostatecznie, Olszański koncentruje się na Ukrainie samej w sobie, traktując kwestie polsko-ukraińskie jako drugorzędne, poruszane tylko wtedy, gdy są istotne dla głównego tematu jego analiz. Więcej o tych kwestiach można znaleźć w notatkach z wywiadu przeprowadzonego w 2014 roku oraz w końcowej części książki.Znaczna część materiału opiera się na artykułach, które autor wcześniej publikował, głównie w Tygodniku Powszechnym, choć zostały one teraz zredagowane i uzupełnione. Olszański czasem wchodzi w polemikę ze swoimi wcześniejszymi poglądami, pokazując, jak nowe wydarzenia wpłynęły na jego wcześniejsze opinie.Książka została ukończona w czerwcu 2019 roku, dlatego pojawienie się na scenie politycznej Wołodymyra Zełenskiego oraz przedterminowe wybory parlamentarne są jedynie wspomniane we wpisach na marginesach. Na pełną analizę tych wydarzeń może jeszcze przyjść czas, jak przyznaje autor, obawiając się, że może być za wcześnie na wyciągnięcie daleko idących wniosków nawet w momencie publikacji książki.W Polsce nie wydano wcześniej tak szczegółowo udokumentowanej i przystępnej publikacji o historii Ukrainy w XX wieku – jak zauważa Laurynas Vaiciunas z Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego.