Ruchome obrazki. Świat Dysku. Tom 10

Od wielu, wielu lat słyszałam o tym, jaki to ten Pratchett wspaniały. Wpuszczałam jednym uchem, a wypuszczałam drugim, bo przecież co chwila ktoś coś poleca i mówi, jakie to wspaniałe. W końcu ostatnio, w wyniku jakiegoś cudownego przypadku, wpadła mi do ręki książka Terry'ego. Tak, to były "Ruchome obrazki", które okazały się być dowodem na słowa o wspaniałości tego autora. Teraz mogę jedynie żałować, że tak długi czas musiał minąć, zanim to się stało.

Gatunek fantasy nie jest mi obcy. Wszystkie najważniejsze książki o tym charakterze przeczytałam - "Harry Potter", "Władca Pierścieni" czy "Zwiadowcy". Tym lepiej czyta się serię Świata Dysku. Znając typowe schematy w gatunku fantasy, z łatwością mogę uchwycić satyrę jaką zaproponował Pratchett w swoich dziełach.

"Ruchome obrazki" to pierwsza część z tak zwanego "podcyklu biznesowego" Świata Dysku. Została ona wydana w 1990 roku, w tym samym roku co "Eryk" i jest wspaniałą satyrą na Hollywood i przemysł filmowy. Głównymi bohaterami tej historii są Victor Tugelbend, który wymyślił bardzo inteligentny system oblewania egzaminów na Niewidocznym Uniwersytecie "na tyle dobrze", by nie zostać wyrzuconym, oraz Theda 'Ginger' Withel, która chce być po prostu sobą, tak wielką, jak to tylko możliwe. Oboje zostają odciągnięci od swojego codziennego życia przez dziką ideę - tą samą, która pomogła alchemikom wynaleźć "kliknięcia" (jak w filmach) i która uczyniła Gardło Sobie Podrzynam Dibbler bardzo udanym producentem. Wszyscy spotykają się w Holy Wood, na wzgórzu między wydmami i blisko oceanu, które skrywa przed nimi dawno wymarłą cywilizację...

"Ruchome obrazki" to błyskotliwa parodia współczesnego procesu tworzenia i dystrybucji filmów, przepełniona subtelnym humorem i sarkastycznymi komentarzami (dzięki Gapsode). A że sarkazm to mój ulubiony rodzaj humoru, bawiłam się wyśmienicie i z każdą przewróconą stroną zakochiwałam się w tej książce jeszcze bardziej. Pratchett nabija się ze stereotypowych zachowań i zaangażowania mediów w przemysł filmowy: traktowanie obsady i załogi, lokowanie produktów, sława, hype, siła sugestii... a nawet bardziej poważne tematy, takie jak dyskryminacja i rasizm w branży. Ale ponieważ wszystko to umieszczone jest w zwariowanym świecie Świata Dysku, pełnym licznych stworzeń i magii, opowieść staje się raczej satyrą niż jakimś dokumentem, którego nikt by nie czytał.

Magia "Holy Wood" wpływa na wszystkich, którzy tam przychodzą i zaczyna mieszać im w głowach - podobnie jak media i wielkie firmy robią to z nami w świecie rzeczywistym. Wszyscy mamy te uczucia, że chcemy pojechać do Hollywood, na Broadway i zostać gwiazdą. Dlaczego? Czy chcemy sławy? Pieniędzy? Podziwu?

Cieszę się też, że znalazłam kilka filmowych odniesień, choć obawiam się, że nie wszystkie załapałam. I podoba mi się, jak Alchemicy byli tymi, którzy stworzyli "ruchome obrazy", ponieważ uwielbiam motyw tych tajemniczych badań i naukowców - to był główny powód, dla którego sięgnęłam po tę książkę.

Ta książka jest jedyna w swoim rodzaju, doskonale wyważona i przyjemna w czytaniu. Nie mogę się doczekać, aby przeczytać więcej ze Świata Dysku i innych książek Terry'ego Pratchetta.

"Całe życie jest jak oglądanie migawki, pomyślał. Tylko zawsze wygląda tak, jakby człowiek przyszedł o dziesięć minut spóźniony i nikt nie chce mu opowiedzieć o co chodzi, więc musi się sam wszystkiego domyślać. I nigdy, ale to nigdy nie zdarza się okazja, żeby zostać na drugi pokaz".
- Terry Pratchett, Ruchome obrazki

Witajcie w bajkowej fabryce snów, najlepszym miejscu na ziemi... a nie, przepraszam... to nie tak. Mam na myśli Pratchett'owski rozbiór powierzchowności i oszustwa masowej produkcji rozrywki i mediów. Dzięki alchemikom, Świat Dysku stał się o wiele bogatszy w wysokiej jakości rozrywkę lub niezmiernie bezużyteczne marnowanie ludzkiego życia, w zależności od stanowiska.

Jak się okazuje, Świat Dysku jest doskonałym miejscem na satyrę na Hollywood i komercyjną produkcję filmową. Nie sądzę jednak, by dodanie "Świętego Gaju" przyniosło Światu Dysku jakiekolwiek trwałe korzyści, poza pojedynczymi, książkowymi, szerszymi rolami, jakie ta historia nadała Gardło Sobie Podrzynam Dibbler, a zwłaszcza trollowi Detritusowi. Wydaje mi się, że przeczytałem "Ruchome obrazki" zbyt szybko po "Muzyce Duszy". Ma podobną fabułę, w której jakaś dziwna magia przesącza się do Świata Dysku i próbuje przejąć władzę.

Jeśli istnieje coś takiego jak archetypowa powieść Świata Dysku, to Ruchome obrazki prawdopodobnie nią są. Pratchett znajduje interesujący go aspekt codziennego życia i przenosi go do Świata Dysku, gdzie poddaje go wszelkiego rodzaju satyrycznym analizom i eksploracjom postaci, świetnie się przy tym bawiąc. Jest to solidny format i taki, który skutkuje znacznie większą różnorodnością historii niż można by się spodziewać. Z pewnością nie jest to tak ściśle zaplanowana i skonstruowana powieść jak "Mort" czy "Straż! Straż!".

To oczywiście kolejna książka, w której Pratchett stworzył świat zupełnie niepodobny do naszego, a paradoksalnie tak bliźniaczy. Śmiech jest na porządku dziennym, lecz głównie za sprawą dwóch wymienionych przeze mnie wcześniej bohaterów. Pozostałe postacie nie są już tak imponujące i wyraziste. Historia rozkręca się powoli, a ostatnie rozdziały już naprawdę nie pozwalają oderwać się od czytania. Z pewnością nie jest to najlepsza pozycja dla nowicjuszy w świecie dysku i lepiej zacząć od cyklów ze Śmiercią lub Rincewindem.

Lektura książek Terry'ego Pratchetta pozostawia mnie z wnioskiem, że na polskim rynku dostępne jest zbyt mało literatury rozrywkowej. Nasze półki przepełnione są udanymi reportażami, ekscytującymi kryminałami czy prozą bardziej ambitną, Gdy chcesz jednak sięgnąć po coś, co da ci przede wszystkim dużą dawkę frajdy, spotykasz się z prozą, która nudzi i drażni. Na przeciw temu stanu rzeczy wychodzą książki osadzone w Świecie Dysku.

Od wielu, wielu lat słyszałam o tym, jaki to ten Pratchett wspaniały. Wpuszczałam jednym uchem, a wypuszczałam drugim, bo przecież co chwila ktoś coś poleca i mówi, jakie to wspaniałe. W końcu ostatnio, w wyniku jakiegoś cudownego przypadku, wpadła mi do ręki książka Terry'ego. Tak, to były "Ruchome obrazki", które okazały się być dowodem na słowa o wspaniałości tego autora. Teraz mogę jedynie żałować, że tak długi czas musiał minąć, zanim to się stało.

Gatunek fantasy nie jest mi obcy. Wszystkie najważniejsze książki o tym charakterze przeczytałam - "Harry Potter", "Władca Pierścieni" czy "Zwiadowcy". Tym lepiej czyta się serię Świata Dysku. Znając typowe schematy w gatunku fantasy, z łatwością mogę uchwycić satyrę jaką zaproponował Pratchett w swoich dziełach.

"Ruchome obrazki" to pierwsza część z tak zwanego "podcyklu biznesowego" Świata Dysku. Została ona wydana w 1990 roku, w tym samym roku co "Eryk" i jest wspaniałą satyrą na Hollywood i przemysł filmowy. Głównymi bohaterami tej historii są Victor Tugelbend, który wymyślił bardzo inteligentny system oblewania egzaminów na Niewidocznym Uniwersytecie "na tyle dobrze", by nie zostać wyrzuconym, oraz Theda 'Ginger' Withel, która chce być po prostu sobą, tak wielką, jak to tylko możliwe. Oboje zostają odciągnięci od swojego codziennego życia przez dziką ideę - tą samą, która pomogła alchemikom wynaleźć "kliknięcia" (jak w filmach) i która uczyniła Gardło Sobie Podrzynam Dibbler bardzo udanym producentem. Wszyscy spotykają się w Holy Wood, na wzgórzu między wydmami i blisko oceanu, które skrywa przed nimi dawno wymarłą cywilizację...

"Ruchome obrazki" to błyskotliwa parodia współczesnego procesu tworzenia i dystrybucji filmów, przepełniona subtelnym humorem i sarkastycznymi komentarzami (dzięki Gapsode). A że sarkazm to mój ulubiony rodzaj humoru, bawiłam się wyśmienicie i z każdą przewróconą stroną zakochiwałam się w tej książce jeszcze bardziej. Pratchett nabija się ze stereotypowych zachowań i zaangażowania mediów w przemysł filmowy: traktowanie obsady i załogi, lokowanie produktów, sława, hype, siła sugestii... a nawet bardziej poważne tematy, takie jak dyskryminacja i rasizm w branży. Ale ponieważ wszystko to umieszczone jest w zwariowanym świecie Świata Dysku, pełnym licznych stworzeń i magii, opowieść staje się raczej satyrą niż jakimś dokumentem, którego nikt by nie czytał.

Magia "Holy Wood" wpływa na wszystkich, którzy tam przychodzą i zaczyna mieszać im w głowach - podobnie jak media i wielkie firmy robią to z nami w świecie rzeczywistym. Wszyscy mamy te uczucia, że chcemy pojechać do Hollywood, na Broadway i zostać gwiazdą. Dlaczego? Czy chcemy sławy? Pieniędzy? Podziwu?

Cieszę się też, że znalazłam kilka filmowych odniesień, choć obawiam się, że nie wszystkie załapałam. I podoba mi się, jak Alchemicy byli tymi, którzy stworzyli "ruchome obrazy", ponieważ uwielbiam motyw tych tajemniczych badań i naukowców - to był główny powód, dla którego sięgnęłam po tę książkę.

Ta książka jest jedyna w swoim rodzaju, doskonale wyważona i przyjemna w czytaniu. Nie mogę się doczekać, aby przeczytać więcej ze Świata Dysku i innych książek Terry'ego Pratchetta.

"Całe życie jest jak oglądanie migawki, pomyślał. Tylko zawsze wygląda tak, jakby człowiek przyszedł o dziesięć minut spóźniony i nikt nie chce mu opowiedzieć o co chodzi, więc musi się sam wszystkiego domyślać. I nigdy, ale to nigdy nie zdarza się okazja, żeby zostać na drugi pokaz".
- Terry Pratchett, Ruchome obrazki

Witajcie w bajkowej fabryce snów, najlepszym miejscu na ziemi... a nie, przepraszam... to nie tak. Mam na myśli Pratchett'owski rozbiór powierzchowności i oszustwa masowej produkcji rozrywki i mediów. Dzięki alchemikom, Świat Dysku stał się o wiele bogatszy w wysokiej jakości rozrywkę lub niezmiernie bezużyteczne marnowanie ludzkiego życia, w zależności od stanowiska.

Jak się okazuje, Świat Dysku jest doskonałym miejscem na satyrę na Hollywood i komercyjną produkcję filmową. Nie sądzę jednak, by dodanie "Świętego Gaju" przyniosło Światu Dysku jakiekolwiek trwałe korzyści, poza pojedynczymi, książkowymi, szerszymi rolami, jakie ta historia nadała Gardło Sobie Podrzynam Dibbler, a zwłaszcza trollowi Detritusowi. Wydaje mi się, że przeczytałem "Ruchome obrazki" zbyt szybko po "Muzyce Duszy". Ma podobną fabułę, w której jakaś dziwna magia przesącza się do Świata Dysku i próbuje przejąć władzę.

Jeśli istnieje coś takiego jak archetypowa powieść Świata Dysku, to Ruchome obrazki prawdopodobnie nią są. Pratchett znajduje interesujący go aspekt codziennego życia i przenosi go do Świata Dysku, gdzie poddaje go wszelkiego rodzaju satyrycznym analizom i eksploracjom postaci, świetnie się przy tym bawiąc. Jest to solidny format i taki, który skutkuje znacznie większą różnorodnością historii niż można by się spodziewać. Z pewnością nie jest to tak ściśle zaplanowana i skonstruowana powieść jak "Mort" czy "Straż! Straż!".

To oczywiście kolejna książka, w której Pratchett stworzył świat zupełnie niepodobny do naszego, a paradoksalnie tak bliźniaczy. Śmiech jest na porządku dziennym, lecz głównie za sprawą dwóch wymienionych przeze mnie wcześniej bohaterów. Pozostałe postacie nie są już tak imponujące i wyraziste. Historia rozkręca się powoli, a ostatnie rozdziały już naprawdę nie pozwalają oderwać się od czytania. Z pewnością nie jest to najlepsza pozycja dla nowicjuszy w świecie dysku i lepiej zacząć od cyklów ze Śmiercią lub Rincewindem.

Lektura książek Terry'ego Pratchetta pozostawia mnie z wnioskiem, że na polskim rynku dostępne jest zbyt mało literatury rozrywkowej. Nasze półki przepełnione są udanymi reportażami, ekscytującymi kryminałami czy prozą bardziej ambitną, Gdy chcesz jednak sięgnąć po coś, co da ci przede wszystkim dużą dawkę frajdy, spotykasz się z prozą, która nudzi i drażni. Na przeciw temu stanu rzeczy wychodzą książki osadzone w Świecie Dysku.