Polskie Pogranicza w procesie przemian. Tom 5

W założeniach ideologicznych, polskie pogranicza miały przekształcać się w transgranicza, jednak rzeczywistość często odbiega od tych sielankowych wizji zakorzenionych w europejskim myśleniu. Odtwarzane w tym tomie obrazy rzeczywistości wpływają na debatę o międzynarodowym charakterze tych regionów. Od 1997 roku, kiedy Polska rozpoczęła procesy przystosowawcze przed przystąpieniem do Unii Europejskiej, relacje z wschodnimi sąsiadami były stopniowo osłabiane. Działania te niejednokrotnie poddają w wątpliwość, ale czasem też wspierają, euromyślenie na temat pograniczy. Pełne przystąpienie Polski do strefy Schengen w 2007 roku znacząco wpłynęło na procesy społeczno-gospodarcze na pograniczach. Kolejne zmiany nastąpiły wraz z wprowadzaniem i zawieszaniem umów o małym ruchu granicznym, co różnie kształtowało grupy beneficjentów. Tom ten skupia się na istotnych zagadnieniach związanych z pograniczami, takich jak: wkład badań i refleksji ostatnich lat w wiedzę o transgraniczach, efekcie pogranicza oraz tożsamości ludzi związanych z tymi obszarami. Analizuje również, jak postrzegać pogranicza - kiedy jako modelowe transgranicza, a kiedy jako strefy rywalizacji z silnym podłożem narodowym. Porusza kwestie dotyczące kontaktu kultur na pograniczach oraz ich konsekwencje, zarówno w zakresie bezpieczeństwa fizycznego, społecznego, jak i ekonomicznego. Badane są również nowe procesy oraz zjawiska, które pojawiły się w ostatnich latach na polskich pograniczach.