Kto na to przyzwolił?

Stefan Bratkowski w swoim eseju poświęconym faszyzmowi przedstawia ten mroczny fenomen polityczno-kulturalny XX wieku, stawiając go obok bolszewizmu jako jedno z najważniejszych społecznych wyzwań tamtego stulecia. Z pasją i błyskotliwością, charakterystyczną dla tej legendy polskiego dziennikarstwa, Bratkowski zastanawia się, jakie były korzenie faszyzmu, co sprawiało, że odnosił sukcesy i czym przyciągał intelektualistów. Autor rzuca wyzwanie czytelnikom, prezentując swoje kontrowersyjne tezy, które są pretekstem do głębszej refleksji i polemik.Bratkowski analizuje poglądy znanych myślicieli, takich jak Bullock, Arendt, Mann czy Heidegger, a także przywołuje postacie mniej oczywiste, jak Carl Schmidt, Hans Fellada, Croce, Gentile, Maurras czy Maritain. Skupia się również na rumuńskich intelektualistach oczarowanych fascynującą, a jednocześnie niebezpieczną ideologią, takich jak Cioran i Eliade. Esej rozważa także, jak faszystowski mit „odrodzenia narodowego” związany był z antysemityzmem i jak elity Zachodu były zaślepione przez poczynania Hitlera.Tekst Bratkowskiego to nie tylko podróż w przeszłość, ale też ostrzeżenie przed współczesnymi zagrożeniami, jakimi są populizm i ksenofobia. Cień Breivika, zbrodniczego fanatyka, przypomina o tym, jak niebezpiecznie blisko możemy znaleźć się od ruin demokratycznego porządku, jeśli zignorujemy lekcje historii. W ten sposób esej staje się głęboką analizą zjawisk, które wciąż mogą nas spotkać w dzisiejszym świecie.