Balladyny i romanse

„Ballady i romanse” Ignacego Karpowicza to powieść, która miała być przewrotną, błyskotliwą diagnozą współczesnego świata, pełną ironii, konceptualnych gier i kulturowych odniesień, jednak już po kilku stronach staje się jasne, że zamiast literackiego wydarzenia mamy do czynienia z tworem przegadanym, męczącym i zwyczajnie pretensjonalnym, gdzie bogowie – Nike, Afrodyta, Jezus, Lucyfer i inni – pojawiają się w Polsce, by naprawić porządek świata, tylko że sam autor zdaje się gubić w tym, co właściwie chce przekazać, mnożąc symbole, odniesienia i dziwaczne dialogi bez większego sensu i konsekwencji, przez co całość przypomina raczej literacki performans niż spójną narrację, a każdy rozdział brzmi jak fragment scenariusza do artystycznego kabaretu, który na siłę próbuje być nowoczesny, autoironiczny i efektowny, choć efekt ten w rzeczywistości jest odwrotny – nuży, irytuje i męczy, zmuszając czytelnika do walki nie z tematyką, ale z samą formą, która staje się ciężarem, przez co nawet potencjalnie ciekawe pomysły – jak znikająca kawa, bezradność ludzi czy rozpad hierarchii wartości – giną w nadmiarze konceptów i wrażeniu, że książka powstała bardziej z potrzeby intelektualnego popisu niż rzeczywistego porozumienia z czytelnikiem, i choć można by jej bronić jako eksperymentu formalnego czy postmodernistycznej prowokacji, to w praktyce przypomina raczej długi żart, którego puenta nie nadchodzi, a ironia się wypala, dlatego jako czytelnik czułam się nie tylko zmęczona, ale wręcz oszukana – bo z pozoru „wielka literatura” okazuje się tylko literacką wydmuszką, pełną pozornych znaczeń i wymuszonych stylizacji, dlatego ocena jest adekwatna: jedna gwiazdka za pomysł, którego niestety nie uratowała ani forma, ani treść.