Kościuszko. Rysa na pomniku?

Tadeusz Kościuszko, znany jako Naczelnik w sukmanie i bohater dwóch narodów, pozostaje ikoną zarówno polskiej, jak i amerykańskiej historii. Jego legenda, związana z bitwą pod Racławicami oraz przyjaźnią z Thomasem Jeffersonem, jest obecna do dziś. Jednak czy faktycznie był on nieposzlakowanym wodzem i politycznym wizjonerem, jak się o nim powszechnie sądzi? Pytania budzą m.in. jego wiernopoddańcza przysięga złożona carowi Pawłowi I oraz brak wsparcia dla Polaków walczących u boku Napoleona. Sławomir Leśniewski wnikliwie zagłębia się w burzliwe losy Kościuszki, od jego trudnego dzieciństwa, przez edukację w elitarnej Szkole Rycerskiej, pobyt we Francji, po nieszczęśliwą miłość do Ludwiki Sosnowskiej i ośmioletnią służbę w Ameryce Północnej. Leśniewski przygląda się fundamentom legendy Kościuszki – wojnom o niepodległość USA i obronie Konstytucji 3 maja. Nie unika także analizy powstania kościuszkowskiego z 1794 roku, od entuzjazmu po zwycięstwie pod Racławicami, do klęski pod Maciejowicami. Ta przegrana oznaczała koniec najbardziej dramatycznego etapu jego życia, zapisanego w podręcznikach i polskiej pamięci narodowej. Nastąpił później okres dwuletniego uwięzienia, po którym przyszły ostatnie lata życia w szwajcarskiej Solurze. To właśnie wtedy odbyły się istotne, choć mało znane zdarzenia, o jakich legenda często pomija. Analiza błędów politycznych i wojskowych, jak również niejednoznacznie ukazanych wydarzeń młodości, pozwala na nowe spojrzenie na Kościuszkę. Dzięki temu, z talentem narracyjnym, Leśniewski tworzy portret Kościuszki jako człowieka z krwi i kości, oddając pełnię jego osobowości.