Gwardzista rzymski 62 przed Chr.-324 po Chr.

W czasach burzliwych wojen domowych końca republiki aż po brutalne zjednoczenie cesarstwa pod rządami Konstantyna, elitarna formacja gwardyjska była fundamentem każdej rzymskiej armii. Pretorianie pełnili różnorodne role – od straży przybocznej po elitarne oddziały szturmowe – a ich mistrzostwo wojenne miało kluczowy wpływ na bieg historii starożytnego Rzymu. Mimo iż współcześni badacze często postrzegają pretorianów jako zepsutych i nielojalnych, dla Rzymian byli oni odważnymi wojownikami, starającymi się zasłużyć na tytuł pia vindex, co oznaczało wiernych i mściwych. Blisko związani z pretoriańskimi kohortami okresu republiki, speculatores z czasem zostali włączeni do cesarskiej gwardii. Ich pierwotne zadanie skoncentrowane było na zbieraniu informacji i rozpoznaniu, a formacja ta została utworzona przez Marka Antoniusza w latach trzydziestych I w. p.n.e. Jednakże już niedługo speculatores przeszli do roli osobistej gwardii cesarza, co kontynuowali do końca I wieku n.e. Książka ta dogłębnie analizuje zmieniający się charakter tych jednostek, ich strukturę organizacyjną oraz udział w zwycięstwach i porażkach, od ich początków w czasach późnej republiki aż po ostateczne starcie z wojskami Konstantyna Wielkiego, które zakończyło się ich klęską.