Drobiny, odpryski, resztki... Formy diafaniczne

Kiedy myślimy o tytule artykułu Antoniny Lubaszewskiej, "Śmierć w tekście - przeciw śmierci tekstu", od razu nasuwa się wątek ciągłego komunikowania się poprzez literaturę jako formy sprzeciwu wobec przemijania. Książka, której dotyczy ten opis, jest swoistego rodzaju pomnikiem poświęconym zmarłej w 2022 roku badaczce. Lubaszewska pozostaje w niej obecna nie tylko w duchu, ale i w treści, dzięki esejowi zatytułowanemu "Psalm 91 (90) 'Kto się w opiekę' (Qui habitat in adiutorio Altissimi)" w przekładzie Jana Kochanowskiego. W tym utworze przebija się tema pamięci kulturowej i łączności międzyludzkiej, której motywy są niezmierne w czasie i miejscu. Zebrane w tomie "Drobiny, odpryski, resztki... Formy diafaniczne" artykuły charakteryzują się zaskakującą jednością w różnorodności skupionych tematów. Obejmują one szeroki wachlarz perspektyw literaturoznawczych, muzykologicznych i edytorskich, co wynika z ich łączenia tradycyjnych podejść badawczych z nowoczesnymi tendencjami, takimi jak ekokrytyka. Wszelkie różnice odsłaniają wspólną refleksję nad istotą tytułowych drobin, odprysków i resztek. To właśnie ta harmonijna różnorodność ukazuje, jak szeroki zasięg ma problematyka literackiej "mikrologii", zarysowana przez Lubaszewską. Rozważania sięgają przeszło dwustu lat historii literatury, od epoki romantyzmu po współczesne nurty w literaturze, sztuce i kulturze. Jak wskazuje dr hab. Andrzej Zawadzki, prof. UJ, ta jedność w różnorodności i głęboka analiza literatury czyni z tego tomu dzieło niezwykle bogate w treść i inspirację.