Czerwona orkiestra

Z ogromnym zainteresowaniem zanurzyłam się w opowieść Andrzeja Mandaliana, która w sposób liryczny i nieco groteskowy odkrywa przede mną kompletnie nieznany dotąd świat. Wyobraźcie sobie Moskwę w czasie II wojny światowej, gdzie głód i terror są na porządku dziennym. To właśnie tam, młody, wrażliwy chłopak staje w obliczu straty — tryby Wielkiej Czystki pochłonęły jego rodziców. Samotność związana z dorastaniem miesza się z nieprzyjazną naturą sowieckiej biurokracji. Gdy przeżywa pierwsze miłosne uniesienia, musi jednocześnie stawić czoła monotonii politycznej indoktrynacji, a jego lęki egzystencjalne potęgują się w chaotycznym i bezsensownym świecie. Bohater tego autobiograficznego dzieła jeszcze nie zna języka polskiego i nie przypuszcza nawet, że jego losy zwiążą go z rolą polskiego poety. Sam nie jest pewien swojej tożsamości — czy jest obywatelem ZSRR, Rosjaninem, Ormianinem, czy Żydem? Jest przede wszystkim synem komunistów, zaangażowanych w rewolucje szerzącą się od Chin, przez Armenię, aż po Hiszpanię. Jego koneksje z Polską odkrywamy wraz z nim — zaczynając od dziwnego języka, którym posługiwała się jego matka w rozmowach z siostrą, i kilku książek z rodzinnej biblioteki, wydrukowanych w niezrozumiałym dla niego alfabecie. Ta fascynująca podróż przez zawirowania młodości pod patronatem medialnym TOK FM została opisana przez Joannę Szczęsną z Gazety Wyborczej.