Cechy instytucji totalnej na przykładzie kultury organizacyjnej Więzienia Progresywnego w Jaworznie (1951-1956)

Identyfikacja cech instytucji totalnej staje się możliwa dzięki analizie kultury oraz tożsamości organizacyjnej więzienia w Jaworznie, a w szczególności procesu przekształceń tej kultury. Jest to nie tylko istotne dla badań historycznych poświęconych wyjaśnianiu i interpretacji historii więziennictwa w Polsce, ale ma także znaczenie dla funkcjonowania współczesnych zakładów karnych. Przykład Jaworzna pokazuje, w jaki sposób kultura organizacyjna instytucji totalnej zmienia się w odpowiedzi na panujący porządek społeczny oraz na skutek stopniowego ograniczania znaczeń wartości, więzi i postaw, które najpierw mają charakter doraźny, a z czasem utrwalają się. Cechy kultury organizacyjnej oraz tożsamość organizacji w dużej mierze wpływają na kształt relacji między instytucją a jednostką. Określają stopień, w jakim organizacja kontroluje jednostkę, a także pozwalają przewidzieć, na ile jednostka będzie podatna na wpływ instytucji. Człowiek jest twórcą kultury, stąd związek między organizacją a działającym w niej człowiekiem, choć może wydawać się oczywisty, stanowi istotny punkt wyjścia do refleksji nad więzieniem jako instytucją totalną.