Jan XXI - sylwetka autora

Pedro Julião, znany również jako Petrus Juliani, Petrus Hispanus lub Piotr Hiszpan, urodził się w Portugalii jako syn lekarza. W niektórych tekstach można go znaleźć pod nazwiskiem Pietro Rebulo. Swoją edukację rozpoczął w szkole katedralnej w Lizbonie, a następnie kontynuował studia w Paryżu, gdzie szczególnie zainteresował się logiką i dialektyką, poświęcając uwagę również filozofii Arystotelesa. W okresie od 1242 do 1252 roku studiował i wykładał medycynę na uniwersytecie w Sienie, gdzie napisał dzieło "Summulae logicales" (Traktaty logiczne), które stało się kluczowym tekstem na temat logiki na przestrzeni trzech stuleci. Dzięki kardynałowi Ottobono Fieschiemu, Piotr Hiszpan zyskał możliwość poznania papieża Grzegorza X, pełniąc funkcję jego osobistego lekarza. W trakcie tej współpracy napisał "Thesaurus pauperum", dzieło opisujące metody leczenia różnych części ciała, które spotkało się z dużym uznaniem.

W 1272 roku został mianowany arcybiskupem Bragi, a rok później kardynałem biskupem Tusculum. Po śmierci Hadriana V, kardynałowie spotkali się w Viterbo, gdzie wybuchły zamieszki. Dzięki pomysłowi Giovanniego Orsiniego wybrano Piotra Hiszpana na papieża, przy czym przyjął on imię Jana XXI. Pomyłkowo założył, że w numeracji papieży doszło do błędu, stąd nie przyjął imienia Jan XX. Jego wnioski wynikały z analizy dokumentów, które błędnie interpretował, sądząc, że istniał inny papież o tym samym imieniu, pominięty w kronikach.

Na początku swojego pontyfikatu Jan XXI wydał dwie bulle: pierwsza potwierdzała zmiany Soboru Lyońskiego II (1274), podczas gdy druga potępiała uczestników zamieszek związanych z konklawe. Musiał też stawić czoła problemom politycznym, w tym ekspansji wpływów Karola Andegaweńskiego, któremu Urban IV przekazał Królestwo Sycylii. Jan XXI podjął też negocjacje z królem Niemiec Rudolfem dotyczące Romanii, mając nadzieję, że zostanie ona zwrócona państwu papieskiemu.

Papież przygotowywał się do krucjaty, decyzję o której podjęto na Soborze Lyońskim II, wysyłając apele do różnych krajów. Odpowiedzieli na nie m.in. Filip III z Francji i Alfons X z Kastylii i Leonu. Filip złożył przysięgę udziału w wyprawie przeciwko Saracenom, ale konflikt między nim a Alfonsem o Królestwo Nawarry skomplikował sytuację. Jan XXI próbował mediować, co na krótko przyniosło efekty; jednak w 1277 roku królowie ponownie przygotowywali się do wojny.

Jan XXI zaangażował się także w rozmowy z Michałem Paleologiem w sprawie jedności z kościołami wschodnimi. Bizantyjski cesarz zgodził się uznać prymat papieski i przyjąć Filioque, ale pragnął zachować greckie obrzędy. Dokument podpisany przez Michała VIII dotarł do Stolicy Apostolskiej, już po śmierci papieża.

Jan XXI zmarł w wyniku wypadku, co czyni go jedynym papieżem, który zginął w takich okolicznościach. 12 maja 1277 roku, fragment nowego skrzydła jego pałacu w Viterbo zawalił się, poważnie raniąc Jana, który zmarł osiem dni później, 20 maja. Pochowano go w katedrze w Viterbo.