Zwierz wszelkiego rodzaju

W obrzędowej sztuce żydowskiej można znaleźć wiele stworzeń, które zamieszkują różne środowiska – od lądowych po wodne i powietrzne. Najczęściej pojawiają się lwy, jelenie i orły, ale można zauważyć też wiewiórki, niedźwiedzie i słonie. Zwierzęta te zdobiły lampki chanukowe, pojemniki na besaminki, tarcze i korony na Torę. Największą ekspozycję zapewniały im malowidła na ścianach i sklepieniach synagog oraz rzeźbione drewniane szafy na zwoje Tory. Ich obecność w sztuce ma korzenie w starożytności, sięgające czasów Grecji i Mezopotamii; zwierzęta takie jak lwy, lamparty, byki, gazele i pawie utrwaliły się na mozaikach bliskowschodnich synagog z okresu Bizancjum. Odwołania do zwierząt można znaleźć również w Biblii, zwłaszcza w psalmach i Pieśni nad Pieśniami, gdzie pojawiają się metafory odnoszące się do gazel i młodych jeleni, a piękno porównywane jest do stada kóz zstępujących z gór Gileadu. Zwierzęta te pojawiają się także w modlitwach, poematach liturgicznych, przypowieściach oraz folklorze. Choć ich obecność w sztuce jest powszechna, często trudno jednoznacznie określić, czy pełnią rolę symboliczną czy też są tylko tradycyjną ozdobą, chyba że ich znaczenie tłumaczy im towarzyszący werset.